Bé 4 tháng biết làm gì? Sự phát triển của bé 4 tháng tuổi

1. Sự phát triển của trẻ 4 tháng tuổi về mặt thể chất

Theo trang thông tin Pregnancy, Birth and Baby (dịch vụ quốc gia của Chính phủ Úc), hầu hết các bé sẽ tăng gấp đôi cân nặng lúc sinh khi được 4 tháng tuổi. Xương của bé sẽ phát triển nhanh và bé sẽ dài ra.

Cụ thể, theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ 4 tháng cần đạt được những chỉ số thể chất về cân nặng và chiều cao (chiều dài) như sau:

^{(1), (2)}

* Lưu ý:

• Số liệu chỉ mang tính chất tham khảo.

• Nếu con có chiều cao, cân nặng thấp hơn mức trung bình kể trên nhưng trong khoảng và ăn ngon, ngủ ngon thì cha mẹ không nên quá lo lắng.

• Mẹ có thể tra cứu thông tin chiều cao, cân nặng chi tiết tại WHO.

2. Bé 4 tháng biết làm gì?

Trẻ 4 tháng tuổi biết lật thành thạo, giữ đầu ổn định, chống khuỷu tay lên cằm khi nằm sấp, đưa tay lên miệng, cầm nắm đồ vật… Mẹ có thể tham khảo chi tiết từng kỹ năng con đạt được qua nội dung sau:

2.1. Trẻ 4 tháng biết lật thành thạo

Ở giai đoạn 4 tháng tuổi, trẻ có thể lật sang 2 bên - từ ngửa sang sấp và ngược lại. Đây là cột mốc vận động quan trọng, cho thấy cơ cổ, cơ lưng và cơ tay và chân của trẻ đang dần phát triển và phối hợp tốt hơn.^{(3), (4)}

Tìm hiểu: Khi nào cho bé tập lẫy? Cách dạy bé tập lẫy nhanh chóng

2.2. Con có thể giữ đầu ổn định, chống khuỷu tay lên cằm khi nằm sấp

Trẻ 4 tháng tuổi có thể nâng cao đầu khi được bế. Đồng thời, khi được đặt nằm sấp, con sẽ chống khuỷu tay để quan sát xung quanh. Khả năng này giúp bé tăng cường sức mạnh cơ cổ và cơ vai, đồng thời tạo tiền đề cho các kỹ năng vận động tiếp theo như trườn, bò.... ^{(3), (5)}

2.3. Bé biết đẩy chân khi được đặt trên bề mặt cứng

Nếu mẹ thắc mắc bé 4 tháng biết làm gì thì câu trả lời là con sẽ có thể phản xạ đẩy chân xuống khi được đặt ở tư thế đứng trên bề mặt phẳng. Đây là một trong những biểu hiện chứng tỏ kỹ năng vận động của con đang trong quá trình phát triển tốt. ^{(3), (5)}

2.4. Trẻ 4 tháng thích đưa tay lên miệng, cầm nắm đồ chơi

Ở tháng thứ 4, trẻ bắt đầu khám phá thế giới bằng đôi tay và miệng. Bé có thể chủ động đưa tay lên miệng và cố gắng cầm nắm và lắc những món đồ chơi nhỏ.⁽⁵⁾

2.5. Con biết phát ra âm thanh để thu hút mọi người

Trẻ 4 tháng tuổi thường bập bẹ bắt chước những âm thanh mà con nghe được để thu hút sự chú ý của người xung quanh. Khi được đáp lại, bé có thể tiếp tục ê a hoặc thể hiện sự thích thú khi giao tiếp.⁽⁵⁾

Xem thêm: Giai đoạn vàng cho trẻ tập nói và cách dạy trẻ tập nói nhanh

2.6. Bé thích thú nhìn ngắm đôi tay của mình

Bé 4 tháng biết làm gì? Trong giai đoạn này, bé thường chăm chú quan sát và khám phá đôi tay của mình. Đây cũng là một trong những biểu hiện cho thấy bé bắt đầu nhận thức rõ hơn về cơ thể và các chuyển động của bản thân.⁽⁵⁾

2.7. Con bắt chước biểu cảm khuôn mặt của người thân

Trẻ 4 tháng tuổi biết làm gì là thích bắt chước theo mọi biểu cảm gương mặt của người lớn. Ví dụ, khi mẹ trò chuyện cùng con và cười lớn, vô tình con cũng nở nụ cười theo, thậm chí là phát ra tiếng cười giòn tan. Tuy nhiên, khi mẹ vờ buồn bã, tâm trạng trẻ dần chùng xuống, mặt mếu máo như sắp khóc.⁽³⁾

2.8. Trẻ 4 tháng biết cười khúc khích

Trẻ 4 tháng tuổi có thể cười thành tiếng khi được chơi đùa hoặc trò chuyện cùng người thân. Những tiếng cười khúc khích này thể hiện con đang dần phát triển cảm xúc và khả năng tương tác xã hội.^{(3), (5)}

Giải đáp: Trẻ 4 tháng tuổi đã bế ngồi hay tập ngồi được chưa?

Để giúp gia đình dễ dàng theo dõi sự phát triển của con, dưới đây là bảng tóm tắt chi tiết giải đáp thắc mắc: “Bé 4 tháng biết làm gì?”

3. Đâu là những dấu hiệu bất thường ở trẻ 4 tháng mà phụ huynh cần chú ý?

Bên cạnh tìm hiểu bé 4 tháng biết làm gì, cha mẹ cũng cần quan tâm đến các dấu hiệu bất thường sau để kịp thời đưa con đến gặp bác sĩ:

• Trẻ gặp khó khăn trong việc di chuyển 1 hoặc 2 mắt.

• Con không cười với mọi người.

• Trẻ không đưa tay lên miệng.

• Con không dùng chân đẩy xuống khi được đặt trên bề mặt phẳng.

• Trẻ không phát ra âm thanh.

• Con không thể giữ đầu ngẩng cao.⁽³⁾

4. Dinh dưỡng, giấc ngủ, vấn đề sức khỏe và tiêm chủng của bé 4 tháng tuổi như thế nào?

Khi đã biết bé 4 tháng biết làm gì, để hỗ trợ con phát triển khỏe mạnh, mẹ cần chú trọng đến các yếu tố như dinh dưỡng, giấc ngủ, vấn đề sức khỏe và tiêm chủng. Chi tiết như nội dung dưới đây:

4.1. Dinh dưỡng cho trẻ 4 tháng tuổi

Theo trang thông tin Pregnancy, Birth and Baby, trẻ 4 tháng tuổi, con cần được bổ sung 710-946ml sữa mỗi ngày tùy theo nhu cầu. Theo tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO), mẹ nên ưu tiên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và duy trì đến 2 tuổi nếu có thể. Vì sữa mẹ không chỉ an toàn và còn chứa nhiều kháng thể và dưỡng chất giúp trẻ phát triển khỏe mạnh trong những năm đầu đời.^{(6), (7)}

Tuy nhiên, nếu có cơ địa ít sữa hoặc không thể cho con bú, mẹ có thể bổ sung sữa công thức. Lưu ý rằng, mẹ chọn sữa công thức vị thanh nhạt để con dễ dàng làm quen nhưng không bỏ sữa mẹ. Đồng thời, sản phẩm có công thức dinh dưỡng cân bằng nhằm hạn chế nguy cơ rối loạn tiêu hóa.

Glico ICREO Balance Milk: Như da kề da, cho bé yêu đạt được các cột mốc quan trọng

Da kề da (phương pháp Kangaroo) là khoảnh khắc trẻ được tiếp xúc với cơ thể mẹ ngay sau sinh giúp con nhận nguồn lợi khuẩn tự nhiên (đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp), hỗ trợ trẻ tối ưu khả năng tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và tăng cường đề kháng.

Kể từ khi được phát hiện vào năm 1979, phương pháp da kề da đã dần được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia có nền y học tiên tiến trong gần 5 thập kỷ qua. Nhận thấy những lợi ích quan trọng của phương pháp này, đến năm 2003, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization) đã xây dựng hướng dẫn chính thức, đưa da kề da này trở thành một tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh trên toàn cầu ⁽⁸⁾. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng khuyến cáo triển khai phương pháp này từ năm 2014 nhằm tăng cường lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé sau sinh ⁽⁹⁾.

Nhấn mạnh thêm về vai trò của phương pháp này, TS. BS. Lê Quang Thanh - Nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, Chủ tịch Hội Y học Bà mẹ và Thai nhi TP.HCM (HSMFM), Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) cũng cho biết: “Da kề da không chỉ là một lựa chọn, mà là tiêu chuẩn y khoa có thể cứu sống trẻ sơ sinh ngay từ những giây phút đầu đời. Nhưng tại Việt Nam, chỉ 39% mẹ được thực hiện Da kề da đủ 90 phút, khiến nhiều trẻ sơ sinh mất đi lợi ích quý giá này”.

Với mong muốn tiếp nối lợi ích của da kề da giúp trẻ có hệ tiêu hóa khỏe và đề kháng vững vàng, Glico ICREO đã cho ra mắt Glico ICREO Balance. Sản phẩm sở hữu công thức cân bằng, được chắt lọc kỹ càng các dưỡng chất phù hợp cho trẻ 0-12 tháng tuổi.

Cụ thể, Glico ICREO Balance Milk chứa 5 loại Nucleotides làm tăng độ cao lớp nhung mao, thúc đẩy quá trình hoàn thiện của ruột, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và bảo vệ trẻ khỏi các vi khuẩn gây bệnh từ bên trong. Cùng với thành phần beta-carotene (tiền vitamin A) có nhiều trong sữa non giúp đề kháng của trẻ thêm vững vàng.

Bên cạnh đó, Glico ICREO Balance Milk là sản phẩm duy nhất trên thị trường có dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản chứa axit Alpha-linolenic sẽ chuyển hóa thành DHA cần thiết cho quá trình phát triển não bộ và thị lực của trẻ. Thành phần này còn có nguồn gốc thực vật lành tính, tạo hương vị thơm ngon cho sản phẩm để trẻ dễ làm quen.

Đồng thời, sản phẩm còn ứng dụng công nghệ khử muối độc quyền giúp bảo vệ thận non của trẻ, hạn chế tình trạng mất nước hoặc phát sốt vào mùa nắng nóng. Cùng với vị thanh nhạt nhất trong các loại sữa vì chứa đường lactose tự nhiên với độ đường 10,3%.

>> Hiện sản phẩm có mặt tại các cửa hàng mẹ & bé trên toàn quốc. Mẹ cũng có thể truy TẠI ĐÂY để chọn mua sản phẩm ngay cho con yêu nhé!

Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)

Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!

614,000VNĐ

4.2. Giấc ngủ của trẻ 4 tháng tuổi

Theo tổ chức Nemours Children’s Health, trẻ 4 tháng tuổi cần ngủ khoảng 12-16 tiếng mỗi ngày. Trong đó có giấc ngủ đêm dài và 2 giấc ngủ ngắn khoảng 3-4 tiếng. Khi trẻ ngủ, mẹ nên cho con mặc quần áo thoải mái và đặt bé trong không gian ngủ thoáng đãng. Đồng thời, mẹ cần tránh để đồ chơi, chăn hoặc gối che mặt vì có thể làm tăng nguy cơ con bị ngạt thở.^{(10), (11)}

4.3. Các vấn đề sức khỏe thường gặp ở trẻ 4 tháng tuổi

Với trẻ 4 tháng tuổi, mẹ cũng cần quan tâm đến các vấn đề sức khỏe con có thể gặp như:

- Hăm tã: Trẻ có thể gặp tình trạng hăm tã do các nguyên nhân như da nhạy cảm, tiếp xúc với các tác nhân gây kích ứng như nước tiểu, phân, bột giặt ngấm trong tã… Khi thấy con có dấu hiệu nổi các mảng đỏ, mẹ nên vệ sinh da con nhẹ nhàng, dùng khăn mềm lau khô trước khi cho trẻ quấn tã. Ngoài ra, mẹ cần chọn loại tã mềm, thoáng, phù hợp với độ tuổi của con. Trường hợp có các dấu hiệu sau, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để có giải pháp can thiệp hiệu quả:

• Tình trạng hăm tã không cải thiện sau 5-7 ngày chăm sóc, lan rộng.

• Có dấu hiệu nhiễm trùng như rỉ dịch vàng, có mủ…

• Sốt.

• Tiêu chảy.⁽¹²⁾

- Mọc răng: Theo trang thông tin sức khỏe của NHS (Anh), trẻ 4 tháng có thể bắt đầu giai đoạn mọc răng với các biểu hiện như chảy nước dãi nhiều, nướu răng sưng đỏ, phát ban, khó ngủ… Để giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn, mẹ có thể dùng khăn sạch thấm nước, cho vào tủ đá khoảng 30 phút rồi nhẹ nhàng massage nướu cho con. Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể cho trẻ sử dụng đồ chơi gặm nướu làm từ chất liệu cao su an toàn để hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu.^{(13), (14)}

4.4. Tiêm phòng cho trẻ 4 tháng tuổi

Với trẻ 4 tháng tuổi, con cần tiêm các mũi vắc-xin như bạch hầu - ho gà - uốn ván, Hib và bại liệt. Mẹ nên cho trẻ tiêm phòng đúng lịch và đầy đủ theo khuyến nghị để tăng cường miễn dịch, phòng tránh nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.⁽¹⁵⁾

Gợi ý: Lịch tiêm chủng cho bé dưới 1 tuổi chi tiết, mẹ lưu ngay

5. Thắc mắc thường gặp

Bên cạnh bé 4 tháng biết làm gì, bài viết cũng giải đáp các băn khoăn liên quan như dưới đây:

5.1. Trẻ 4 tháng ăn dặm được chưa?

Trẻ 4 tháng tuổi chưa thể ăn dặm vì hệ tiêu hóa của bé chưa đủ hoàn thiện để tự tiêu hóa bất kỳ thực phẩm nào khác ngoài sữa mẹ và sữa công thức. Theo TS. Từ Ngữ, Tổng Thư ký Hội Dinh dưỡng Việt Nam, quy định hiện nay của Tổ chức Y tế thế giới, sau 180 ngày (tức sau 6 tháng tuổi) là thời điểm thích hợp cho trẻ ăn dặm.⁽¹⁶⁾

5.2. Trẻ 4 tháng tuổi chưa biết lật có sao không?

Thông thường, bé 4 tháng đã biết lật ngửa người lại khi mẹ đặt con ở tư thế nằm úp. Tuy nhiên, nếu một số trẻ chưa thể tự thực hiện động tác này nhưng số cân, chiều cao và các kỹ năng khác vẫn đáp ứng mức tăng trưởng theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới - WHO thì mẹ không nên quá lo lắng. Thay vào đó, mẹ nên cho con cơ hội tập nằm sấp nhiều hơn để tăng lực cho cơ cổ, xương,... ⁽¹⁷⁾

Khám phá: Dấu hiệu bé trốn lẫy là gì, có sao không? Mách mẹ cách xử lý

Đáp án thắc mắc bé 4 tháng biết làm gì đã được bật mí trong bài viết kể trên. Mong rằng qua đó mẹ có thể chăm sóc dễ dàng hơn, tạo điều kiện cho bé phát triển tốt nhất. Lưu ý rằng ở giai đoạn này, trẻ vẫn còn khá non yếu nên mẹ hãy quan sát mọi hành động, biểu hiện của trẻ kỹ càng để kịp thời nhận biết vấn đề, tìm cách xử trí sớm nhé.

Nguồn tham khảo:

1. Weight-for-age - World Health Organization | https://www.who.int/tools/child-growth-standards/standards/weight-for-age

2. Length/height-for-age - World Health Organization | https://www.who.int/tools/child-growth-standards/standards/length-height-for-age

3. Your baby's developmental milestones at 4 months - UNICEF | https://www.unicef.org/parenting/child-development/your-babys-developmental-milestones-4-months

4. Sự phát triển vận động bình thường ở trẻ em - Bệnh viện Nhi Trung Ương | https://benhviennhitrunguong.gov.vn/su-phat-trien-van-dong-binh-thuong-o-tre-em.html

5. Milestones by 4 Months - CDC | https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-months.html

6. Bottle feeding your baby | https://www.pregnancybirthbaby.org.au/bottle-feeding-your-baby

7. Breastfeeding - World Health Organization | https://www.who.int/health-topics/breastfeeding

8. Kangaroo mother care - WHO | https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/5e50c4bf-9eed-4208-a5a6-45dab3f89c6f/content

9. Phương pháp ‘da kề da’ giúp mẹ và bé khỏe mạnh ngay sau sinh - Báo Tin Tức | https://baotintuc.vn/y-te/phuong-phap-da-ke-da-giup-me-va-be-khoe-manh-ngay-sau-sinh-20250313192601183.htm

10. Baby Sleep: 4- to 7-Month-Olds - Kidshelth | https://kidshealth.org/en/parents/sleep47m.html

11. Baby sleep - UNICEF | https://www.unicef.org/parenting/child-care/baby-sleep

12. Những điều cần biết về hăm tã - Bệnh viện Nhi Đồng 1 | https://nhidong.org.vn/cac-benh-thuong-gap/nhung-dieu-can-biet-ve-ham-ta-c57-613.aspx

13. Baby teething - UNICEF | https://www.unicef.org/parenting/health/baby-teething

14. Baby teething symptoms - NHS | https://www.nhs.uk/baby/babys-development/teething/baby-teething-symptoms/

15. Lịch tiêm chủng khuyến cáo cho trẻ em - Bệnh viện Nhi Đồng 1 | https://nhidong.org.vn/cau-lac-bo-ba-me/lich-tiem-chung-khuyen-cao-cho-tre-em-c55-3295.aspx

16. Ăn dặm quá sớm, trẻ dễ mắc bệnh tiêu hóa | https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/an-dam-qua-som-tre-de-mac-benh-tieu-hoa-67e7e2b8d932331be114a01a

17. Trẻ mấy tháng biết lật? Ba mẹ nên làm gì để hỗ trợ phát triển - Dinh dưỡng mẹ và bé | https://dinhduongmevabe.com.vn/so-tay-cua-me/dinh-duong-va-suc-khoe-cho-be/1402-tre-may-thang-biet-lat