Vì sao trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị? Cách xử lý mẹ nên biết

1. Nguyên nhân nào khiến trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị?

Trẻ sơ sinh đi ngoài rặn khóc, đỏ mặt có thể do cơ bụng còn yếu, chưa biết cách phối hợp cơ bụng & cơ vòng hậu môn, táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa do ảnh hưởng chế độ ăn của mẹ/dùng sữa không phù hợp. Để biết cụ thể, mời mẹ đọc tiếp bên dưới:

1.1. Cơ bụng của trẻ còn yếu

Trẻ sơ sinh rặn ị đỏ mặt là do cơ bụng của bé khi mới sinh vẫn chưa được phát triển đầy đủ. Do đó, mỗi lần đi ị bé cần phải dùng sức nhiều để đẩy phân ra ngoài.

1.2. Trẻ chưa phối hợp được cơ bụng và cơ vòng hậu môn

Khả năng phối hợp giữa các cơ quan như cơ bụng và cơ vòng hậu môn của trẻ sơ sinh còn hạn chế. Vì thế bé sẽ phải gồng toàn bộ người để tạo lực khi đi ị, từ đó gây biểu hiện đỏ mặt và kèm theo cong người.

1.3. Ảnh hưởng chế độ ăn của mẹ hoặc dùng sữa không phù hợp

Đối với trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn thì chế độ ăn của mẹ ảnh hưởng không ít đến khả năng đi ngoài của bé. Chẳng hạn như nếu mẹ ăn ít chất xơ hoặc nhiều thực phẩm nóng, dầu mỡ, khó tiêu có thể làm “sữa nóng”. Từ đó truyền sang con, dễ làm trẻ mắc bệnh đường ruột và khiến trẻ sơ sinh bị rặn đỏ mặt.

Trường hợp con dùng sữa công thức không phù hợp, có hàm lượng dưỡng chất cao dễ gây khó tiêu, phân cứng khiến bé sơ sinh rặn ị đỏ mặt.

Dành cho mẹ: Trẻ sơ sinh bị táo bón mẹ nên ăn gì để giúp con dễ đi ngoài?

1.4. Do bị táo bón

Trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị có phải do táo bón? Câu trả lời là có thể. Theo MedlinePlus.gov (trang web y tế công cộng trực tuyến miễn phí do thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) phát triển), trẻ có phân khô cứng hoặc gặp khó khăn khi đi ngoài. Bé có thể cảm thấy đau, phải rặn nhiều nhưng vẫn khó đi ị hoặc không đi ngoài được ⁽¹⁾. Vì vậy, trẻ thường có biểu hiện đỏ mặt, gồng người, quấy khóc hoặc khó chịu mỗi khi đi ngoài.

Xem ngay: Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị táo bón và cách xử trí

1.5. Một số nguyên nhân khác

Bên cạnh những nguyên nhân trên, trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị còn có thể bắt nguồn từ những yếu tố sau:

• Trẻ sinh non thường có nguy cơ thiếu hụt canxi, khiến hệ thần kinh và cơ bắp hoạt động chưa ổn định, từ đó dễ dẫn đến tình trạng gồng mình, đỏ mặt mỗi khi đi ngoài.

• Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh rặn ị đỏ mặt có thể là dấu hiệu của bệnh lý, đặc biệt là nếu có các triệu chứng khác như sốt, tiêu chảy hoặc phân có máu.

2. Trẻ sơ sinh mỗi lần đi ị rặn đỏ mặt, quấy khóc có sao không?

Hiện tượng trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt và quấy khóc khi đi ị không phải lúc nào cũng đáng lo. Nếu bé vẫn bú tốt, tăng cân đều, không chướng bụng, phân vẫn mềm; đây có thể chỉ là phản xạ sinh lý bình thường.

Tuy nhiên, mẹ cũng không nên chủ quan, vì rặn đỏ mặt kèm quấy khóc mỗi khi ị có thể là dấu hiệu sớm của táo bón. Nếu không được chữa trị sớm, phân sẽ tích tụ trong ruột lâu ngày, gây khó chịu cho bé. Từ đó dẫn đến bé biếng bú, hấp thu kém và lâu dần có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cân nặng, chiều cao về sau.

3. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh đi ngoài rặn khóc?

Khi bé sơ sinh rặn đỏ mặt mỗi lần đi ngoài, mẹ có thể áp dụng một vài cách xử lý như massage bụng hoặc hậu môn trẻ, cho trẻ tắm nước ấm, hỗ trợ trẻ vận động chân, tăng cữ bú cho trẻ, cân nhắc thay đổi sữa công thức dinh dưỡng cân bằng phù hợp.

3.1. Nhẹ nhàng massage bụng hoặc hậu môn của trẻ

Khi thấy trẻ sơ sinh bị rặn đỏ mặt, mẹ có thể massage để giúp bụng bé dễ chịu và kích thích nhu động ruột hoạt động tốt hơn. Theo đó, mẹ có thể dùng tay xoa bụng bé nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn, khoảng 3 - 5 phút mỗi lần. Lưu ý, động tác mẹ cần thực hiện nhẹ nhàng và dứt khoát, tránh gây tổn thương cho bé.

Ngoài ra, khi thấy bé rặn lâu không đi được, mẹ có thể nâng nhẹ hai chân con lên, dùng một ít dầu dừa hoặc baby oil thoa quanh vùng hậu môn rồi massage nhẹ theo vòng tròn để bé đi ngoài dễ dàng hơn.

3.2. Cho trẻ tắm nước ấm

Cho con tắm nước ấm cũng có cách hỗ trợ cải thiện trẻ sơ sinh đi ị rặn đỏ mặt. Bởi vì tắm nước ấm không chỉ giúp bé thư giãn, mà còn hỗ trợ làm giãn cơ vòng hậu môn và kích thích nhu động ruột giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn. Mẹ có thể cho trẻ ngâm trong nước ấm khoảng 5 phút, mỗi ngày 1 - 2 lần. Mẹ lưu ý thêm là nên tắm cho con trong không gian kín gió, nước ấm vừa đủ để bé cảm thấy dễ chịu, thoải mái nhất.

3.3. Hỗ trợ trẻ vận động chân

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương Quốc  Anh (NHS - National Health Service), mẹ đặt bé nằm xuống và nhẹ nhàng co duỗi chân bé theo động tác đạp xe là một cách đơn giản giúp kích thích hoạt động ruột, hỗ trợ đẩy hơi và phân ra ngoài dễ dàng hơn ⁽²⁾. Để thực hiện, mẹ cần đặt bé nằm ngửa và nắm lấy hai cổ chân bé. Sau đó, mẹ nhẹ nhàng di chuyển chân bé theo động tác đạp xe. Mỗi lần thực hiện khoảng 1 - 2 phút, mẹ nên làm sau khi bú hoặc khi bé có dấu hiệu khó chịu do đầy bụng, rặn mãi không đi được.

3.4. Mẹ nên tăng cữ bú cho trẻ

Cho trẻ sơ sinh bú nhiều cữ không chỉ giúp cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất, mà còn là cách bổ sung nước tự nhiên cho cơ thể bé. Vì ở giai đoạn sơ sinh, sữa mẹ (hoặc sữa công thức) chính là nguồn nước duy nhất bé có thể hấp thụ. Việc bú đủ sẽ giúp duy trì độ mềm của phân, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru, từ đó hạn chế tình trạng táo bón và giảm hiện tượng rặn đỏ mặt khi đi ngoài.

Ngoài ra, đối với những trẻ bú mẹ, mẹ cần chú ý chế độ dinh dưỡng của mình. Cụ thể, mẹ nên bổ sung thêm rau xanh, trái cây và uống đủ nước; đồng thời hạn chế đồ ăn cay, nóng, dầu mỡ… để sữa không bị nóng và gây táo bón ở trẻ.

3.5. Thay đổi sữa công thức dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa

Nếu trẻ dùng sữa công thức và có dấu hiệu đi ngoài khó khăn, mẹ nên cân nhắc đổi sang loại sữa có công thức phù hợp hơn. Trong đó mẹ hãy ưu tiên sữa có nguồn dinh dưỡng cân bằng - cung cấp đúng chất, đủ lượng để không gây áp lực lên hệ tiêu hóa non nớt của con.

Tìm hiểu: Bao lâu nên đổi sữa công thức? Kinh nghiệm đổi sữa

Sữa Glico ICREO Balance Milk (số 0) 800g cho bé 0-12 tháng tuổi | Glico ICREO

Sữa mát Glico ICREO Balance Milk cho trẻ dưới 1 tuổi với dinh dưỡng cân bằng, hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng, vị sữa thanh nhạt, công nghệ giảm muối,...

614,000VNĐ

Nguồn dinh dưỡng cân bằng Glico ICREO Balance Milk như ‘da kề da’ giúp con nhẹ bụng, không táo bón và hấp thu tốt

Trong những tháng đầu đời, mỗi giọt sữa mẹ hay từng lựa chọn dinh dưỡng đều mang theo tình yêu và sự nâng niu cho cơ thể non nớt của bé. Hiểu được điều đó, sữa Glico ICREO Balance Milk thiết kế chuyên biệt cho trẻ từ 0 - 12 tháng tuổi, mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, nhẹ dịu và phù hợp với thể trạng bé bỏng của con.

Hơn hết, sản phẩm còn tiếp nối lợi ích của da kề da - phương pháp mẹ kề da bé 90 phút sau sinh giúp trẻ được tiếp xúc trực tiếp với cơ thể mẹ ngay từ những giờ đầu đời. Từ đó hỗ trợ con nhận nguồn lợi khuẩn tự nhiên (đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp.), góp phần hỗ trợ bé tiêu hóa tốt, đề kháng vững vàng trong giai đoạn đầu đời.⁽³⁾

Cụ thể Glico ICREO Balance Milk giúp:

• Tăng độ cao ở lớp nhung mao, hỗ trợ hoàn thiện đường ruột giúp bé tiêu hóa khỏe và thu tốt - nhờ 5 loại Nucleotides quý giá như trong sữa non (AMP, CMP, IMP, UMP và GMP). Cùng với sự hỗ trợ của chất xơ GOS và Axit Palmitic liên kết ở vị trí beta (OPO), giúp con tối ưu khả năng hấp thu, nhẹ bụng và không gây táo bón.

• Xây dựng hàng rào đề kháng vững chắc để trẻ phát triển khỏe mạnh, hạn chế ốm vặt - bởi 5 loại Nucleotides sẽ phối hợp cùng Beta-carotene (tiền vitamin A) giúp kích thích cơ thể sản sinh các kháng thể IgA và IgG.

• Bên cạnh đó, sản phẩm còn hỗ trợ trẻ phát triển trí não tinh anh vì được bổ sung tiền tố DHA độc quyền từ dầu tía xô xanh Nhật Bản.

Hơn nữa, mẹ an tâm khi chọn Glico ICREO Balance Milk vì sữa được ứng dụng công nghệ khử muối, giảm lượng natri dư thừa; qua đó giúp bảo vệ thận của trẻ không bị quá tải và không gây tích nước trong cơ thể. Cùng vị sữa thanh nhạt trong các loại sữa Nhật
, nhờ chỉ dùng đường lactose có trong sữa non (sữa mẹ) với độ đường chỉ 10,3% nên bé dễ hợp tác.

> Cha mẹ có thể đặt hàng sữa Glico ICREO Balance Milk tại website chính thức của hãng hoặc tham khảo thêm nhiều sản phẩm sữa dinh dưỡng cân bằng khác của Glico ICREO tại đây!

4. Trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị: Khi nào nên đi khám?

Mặc dù nhiều trường hợp trẻ rặn đỏ mặt khi đi ngoài là phản xạ sinh lý bình thường nhưng mẹ vẫn cần theo dõi sát sao các biểu hiện đi kèm để tránh bỏ sót dấu hiệu bệnh lý. Nếu thấy bé có những dấu hiệu bất thường như: đi ngoài phân lỏng, có nhầy hoặc máu, sốt, bú kém, bỏ bú, quấy nhiều, sụt cân; cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kịp thời.

5. Một số câu hỏi thường gặp

Trong quá trình tìm hiểu về vấn đề trẻ sơ sinh đi ngoài rặn khóc, cha mẹ còn quan tâm:

5.1. Hiện tượng trẻ sơ sinh gồng, rặn mình khi nào thì hết?

Theo chia sẻ từ bác sĩ của Bệnh viện Từ Dũ, tình trạng trẻ sơ sinh gồng mình, rặn đỏ mặt thường sẽ giảm dần khi bé lớn hơn. Nguyên nhân chủ yếu là do hệ thần kinh của bé chưa hoàn thiện, khiến bé chưa phối hợp tốt giữa việc co cơ bụng và giãn cơ vòng hậu môn khi đi cầu nên việc đại tiện còn khó khăn.

Để hỗ trợ bé, khi bé rặn đi ngoài, mẹ có thể nhẹ nhàng nâng hai chân bé lên và massage quanh hậu môn theo chiều kim đồng hồ bằng dầu dừa hoặc baby oil để bé dễ đi cầu hơn. Ngoài ra, mẹ nên ưu tiên cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

5.2. Trẻ sơ sinh rặn khi đi ị có thể liên quan đến đau bụng colic không?

Có thể. Theo Cleveland Clinic, đau bụng colic là tình trạng trẻ quấy khóc kéo dài, thường đi kèm biểu hiện gồng người, đỏ mặt, co chân hoặc rặn mạnh do bé cảm thấy khó chịu ở bụng. Vì vậy, một số trẻ sơ sinh có thể rặn nhiều khi đi ị do hệ tiêu hóa còn non nớt hoặc liên quan đến tình trạng đầy hơi, đau bụng colic.⁽⁴⁾

Nhìn chung, chặng đường nuôi con luôn đi kèm với bao bỡ ngỡ, lo lắng – đặc biệt trong những tình huống như việc trẻ sơ sinh rặn đỏ mặt khi đi ị. Nhưng Glico ICREO tin rằng chỉ cần mẹ hiểu đúng và chăm con đúng cách, bé sẽ luôn cảm thấy dễ chịu và được yêu thương trong từng bước phát triển đầu tiên.

Tài liệu tham khảo:

1. MedlinePlus.gov. Constipation in infants and children | https://medlineplus.gov/ency/article/003125.htm (đã truy cập 18/06/2026).

2. NHS. Constipation and bottle feeding | https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/feeding-your-baby/bottle-feeding/bottle-feeding-challenges/constipation-and-bottle-feeding/ (đã truy cập 18/06/2026).

3. PMC. Early life bifidobacterial mother–infant transmission: greater contribution from the infant gut to human milk revealed by microbiomic and culture-based methods | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12282193/ (đã truy cập 18/06/2026).

4. Cleveland Clinic. Colic | https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10823-colic (đã truy cập 18/06/2026).