1. Táo bón ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi có dấu hiệu thế nào?
Theo tiêu chuẩn ROME IV (bộ tiêu chí chẩn đoán toàn diện và cập nhật mới nhất dựa trên bằng chứng cho các rối loạn chức năng đường tiêu hóa (FGIDs), trẻ từ sơ sinh đến dưới 4 tuổi được xác định là táo bón chức năng nếu các biểu hiện sau kéo dài từ 1 tháng trở lên và xuất hiện ít nhất 2 trong số các dấu hiệu:(1)
- Đi đại tiện từ 2 lần trở xuống trong một tuần.
- Có ít nhất 1 lần són phân mỗi tuần (áp dụng với trẻ đã biết tự đi vệ sinh).
- Có tiền sử nhịn đại tiện hoặc từng trải qua cảm giác đau đớn, khó khăn khi đi ngoài.
- Tiền sử đi ngoài phân có kích thước lớn, thậm chí có thể gây tắc bồn cầu.
- Thăm khám phát hiện có khối phân lớn tích tụ trong trực tràng.
2. Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi
Táo bón ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi hay dưới 1 tháng tuổi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như sử dụng sữa công thức chưa phù hợp, chế độ ăn của mẹ (đối với trẻ bú mẹ) có thực phẩm khó tiêu, trẻ bú không đủ dẫn đến thiếu nước, hoặc do ảnh hưởng từ một số bệnh lý. Ngoài ra, việc dùng thuốc (như kháng sinh), cũng có thể tác động đến hệ tiêu hóa và gây táo bón ở trẻ.
2.1. Bé dùng sữa công thức không phù hợp
Nếu bé bú sữa công thức, táo bón có thể do hệ tiêu hóa non nớt chưa thích ứng với thành phần sữa. Một số loại sữa có hàm lượng đạm cao, ít chất xơ hoặc không phù hợp với cơ địa của bé sẽ làm phân cứng, khó đi ngoài. Ngoài ra, cha mẹ pha sữa quá loãng hoặc quá đặc sẽ khiến trẻ không hấp thụ đủ dưỡng chất, khó tiêu, từ đó gây táo bón.(2)
2.2. Chế độ ăn của mẹ
Theo NHS, trẻ 1 tháng tuổi bị táo bón còn có thể là do chế độ ăn của mẹ. Với những bé bú mẹ hoàn toàn, chế độ ăn của mẹ có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa, từ đó tác động xấu hệ tiêu hóa của con. Cụ thể, nếu mẹ ăn ít rau xanh, trái cây, uống ít nước hoặc tiêu thụ nhiều thực phẩm dễ gây táo bón (như trà, cà phê, đồ cay nóng) sẽ khiến sữa khó hấp thu, dễ gây táo bón cho trẻ.(2)
2.3. Trẻ bị mất nước
Mất nước cũng là một trong những nguyên nhân khiến bé 1 tháng tuổi bị táo bón. Điều này có thể do trẻ không được bú đủ cữ, bú ít hơn bình thường vì ốm, sốt hoặc thời tiết nóng bức… khiến nhu cầu hấp thu chất lỏng vượt mức bình thường và tăng hấp thu chất lỏng ở trực tràng. Cơ thể trẻ bị mất nước sẽ làm cho phân trở nên khô cứng và dẫn đến táo bón.(2)
2.4. Ảnh hưởng từ bệnh lý
Một số trường hợp táo bón ở trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi cũng có thể là do bệnh lý xuất phát từ chính cơ thể. Ví dụ, bệnh phình đại tràng bẩm sinh có thể làm giảm nhu động ruột, khiến bé đi tiêu khó khăn.
2.5. Các nguyên nhân khác
Ngoài ra bé sơ sinh bị táo bón cũng có thể do các yếu tố sau:
-
Giai đoạn đầu khi vừa thay đổi chế độ ăn từ sữa mẹ sang sữa công thức khiến hệ tiêu hóa chưa kịp làm quen nên dễ gây táo bón.
-
Đôi khi bé gặp khó khi đi đại tiện sẽ khiến con cảm thấy sợ hãi và có xu hướng nhịn đi tiêu. Tình trạng này kéo dài dẫn đến táo bón ở trẻ.
-
Trẻ uống thuốc kháng sinh có thể bị táo bón do thuốc vô tình tiêu diệt luôn các lợi khuẩn trong đường ruột.
Bật mí: Trộn sữa mẹ với sữa công thức được không? Cách trộn & lưu ý
3. Trẻ sơ sinh bị táo bón có nguy hiểm không?
Táo bón ở trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi hay ở trẻ 1 tháng tuổi nếu để kéo dài sẽ khiến trẻ kém hấp thu dinh dưỡng, biếng bú, chậm lớn… do lượng thức ăn nạp vào không được đào thải ra ngoài khiến trẻ bị đầy bụng, khó tiêu. Đồng thời, trẻ đi ngoài khó khăn có thể gây sợ hãi mỗi lần đi tiêu và có nguy cơ dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm khi phải rặn nhiều như phình đại tràng, sa trực tràng, nứt hậu môn.
4. Cách xử trí hiệu quả táo bón ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi
Để cải thiện tình trạng trẻ sơ sinh bị táo bón và giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn, mẹ nên xác định đúng nguyên nhân để có hướng xử lý phù hợp. Chẳng hạn, với trẻ dùng sữa công thức, mẹ có thể cân nhắc thay đổi loại sữa phù hợp hơn; với trẻ bú mẹ, cần điều chỉnh chế độ ăn bằng cách tăng cường chất xơ, vitamin và khoáng chất. Đồng thời, mẹ cũng nên đảm bảo cho bé bú theo nhu cầu để con nhận đủ nước, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt.
4.1. Thay đổi loại sữa cung cấp dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa
Trường hợp trẻ nhỏ bị táo bón khi đang uống sữa công thức, mẹ hãy cân nhắc đổi một loại sữa dễ tiêu, phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng để không gây áp lực lên hệ tiêu hóa non nớt. Hơn hết, mẹ ưu tiên chọn sữa có chứa Axit Palmitic (chất béo mang cấu trúc đặc biệt) được chứng minh giúp tăng khả năng hấp thụ dưỡng chất cho trẻ và nhẹ bụng, giúp đi phân, mềm, xốp, không táo bón. Cùng các Nucleotides hỗ trợ hoàn thiện đường ruột, GOS giúp tăng lợi khuẩn sẽ giúp bé có hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh để hấp thu trọn vẹn.
Ngoài ra, mẹ lưu ý pha sữa theo đúng tỷ lệ khuyến cáo của nhà sản xuất, không hòa sữa công thức cùng với cháo, vụn thức ăn hay cơm, vệ sinh bình sữa sạch sẽ. Qua đó mẹ có thể an tâm tình trạng trẻ đi ngoài táo bón được cải thiện.
Glico ICREO Balance Milk - Như da kề da với nguồn dinh dưỡng cân bằng cho con tiêu hóa tốt, hạn chế táo bón
Da kề da (phương pháp Kangaroo) là khoảnh khắc tiếp xúc đầu đời rất quan trọng giữa mẹ và bé. Khi được áp sát cơ thể mẹ ngay sau sinh, trẻ có cơ hội tiếp nhận nguồn lợi khuẩn tự nhiên, đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp (3). Điều này giúp hệ vi sinh đường ruột của bé hình thành thuận lợi, từ đó hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh và tăng cường sức đề kháng ngay từ những ngày đầu đời.
Nhờ những lợi ích thiết thực này, vào năm 2023, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization) đã ban hành hướng dẫn chính thức, công nhận da kề da là một tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh trên toàn cầu (4). Cũng theo WHO, việc thực hiện da kề da ngay sau sinh có thể giúp giảm đến 40% tỷ lệ tử vong ở trẻ nhẹ cân, góp phần bảo vệ khoảng 150.000 trẻ sơ sinh mỗi năm (5). Tại Việt Nam, từ năm 2014, Bộ Y tế cũng đã khuyến cáo triển khai phương pháp này nhằm tăng cường lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé sau sinh.(6)
Thấu hiểu tầm quan trọng của tiếp xúc da kề da trong việc hỗ trợ miễn dịch và tiêu hóa cho trẻ, Glico ICREO với hơn 100 năm nghiên cứu đã phát triển giải pháp dinh dưỡng tối ưu. Sản phẩm hướng đến việc nuôi dưỡng sự phát triển toàn diện của trẻ, đồng thời nhẹ nhàng với hệ tiêu hóa còn non nớt.
Điển hình là sữa Glico ICREO Balance Milk (cho trẻ từ 0 - 12 tháng) nổi bật khi chứa thành phần Axit Palmitic là chất béo trung tính có cấu trúc OPO (acid palmitic gắn với glycerol ở vị trí thứ 2). Trong quá trình tiêu hóa OPO, axit Oleic (axit béo không no) ở vị trí sn-1 và sn-3 trong khung glycerol sẽ được giải phóng trước và được hấp thu dễ dàng mà không tạo ra phản ứng “xà phòng hóa canxi”. Nhờ đó không chỉ giúp trẻ tránh nguy cơ táo bón tối đa, mà còn phát triển lợi khuẩn Lactobacillus và Bifidobacterium, hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh, hạn chế đầy hơi, nôn trớ.
Không chỉ vậy, Glico ICREO Balance Milk còn “ghi điểm” bởi bổ sung những dưỡng chất quý với hàm lượng đong đo cẩn thận, phù hợp cơ thể non nớt để trẻ phát triển khỏe mạnh nhất:
- 5 loại Nucleotides làm dày lớp nhung mao ruột, hỗ trợ hoàn thiện đường ruột và chất xơ GOS giúp tăng lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa bé khỏe.
- Beta-carotene (tiền vitamin A) giúp bé tăng cường đề kháng tự nhiên.
- Dầu tía tô xanh Nhật Bản chứa axit béo α-linolenic hỗ trợ phát triển trí não và thị lực.
Cùng công nghệ khử muối độc quyền giúp giảm lượng muối Natri, khoáng chất thừa,... trong sữa, hạn chế gây áp lực lên thận của trẻ. Kết hợp với vị sữa thanh nhạt nhất trong các loại sữa với đường lactose 10,3% giúp trẻ dễ dàng làm quen, hợp tác ngay từ lần đầu tiên.
>> Hiện sản phẩm Glico ICREO Balance Milk dành cho bé được bán rộng rãi tại các cửa hàng mẹ và bé. Ngoài ra, mẹ cũng có thể mua online, giao hàng nhanh chóng TẠI ĐÂY!
Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)
Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!
614,000VNĐ
4.2. Điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ
Nếu bé nhà bạn bị táo bón khi đang bú sữa mẹ hoàn toàn, mẹ hãy xem lại chế độ ăn của mình. Trong đó, mẹ tránh các đồ ăn cay nóng, cafe, chất có cồn, và tăng cường chất xơ, vitamin, khoáng chất từ rau củ quả như rau dền, mồng tơi, súp lơ xanh, bí đỏ, đu đủ, chuối, táo, lê…
Dinh dưỡng từ các thực phẩm này sẽ dung nạp vào bên trong cơ thể, chuyển hóa vào sữa mẹ giúp trẻ hấp thụ dễ dàng, từ đó phân của trẻ mềm, dễ đi ngoài hơn.
Xem ngay: Trẻ sơ sinh bị táo bón mẹ nên ăn gì giúp con dễ đi ngoài?
4.3. Tăng cữ bú cho trẻ
Trong quá trình chăm sóc trẻ táo bón, mẹ nên đảm bảo cho con bú đủ cữ và có thể tăng thêm cữ, nhằm đảm bảo lượng cần thiết cho bé.
4.4. Điều trị bệnh lý gây ra táo bón ở trẻ
Với những trẻ bị táo bón xuất phát từ bệnh lý mắc phải, tốt nhất mẹ nên đưa con đến bác sĩ khám. Dựa trên các kết quả kiểm tra cần thiết, bác sĩ sẽ chẩn đoán nguyên nhân gây táo bón và đề xuất phác đồ điều trị phù hợp.
4.5. Kết hợp massage bụng, tắm nước ấm cho bé
Theo PubMed (website tra cứu tài liệu y khoa thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ - NIH), massage bụng là cách kích thích nhu động ruột, hỗ trợ đẩy phân ra ngoài dễ dàng và giảm nhẹ tình trạng đầy bụng ở trẻ (7). Mẹ dùng các đầu ngón tay xoay tròn từ dạ dày xuống rốn và khu vực đại tràng theo chiều kim đồng hồ. Sau đó dùng mép ngón tay vuốt nhẹ từ khu vực lồng xương sườn xuống bụng dưới.
Song song, mẹ có thể cho bé tắm nước ấm hoặc ngâm hậu môn của con trong chậu nước ấm khoảng 5 - 10 phút. Điều này sẽ làm thư giãn các cơ vùng bụng và kích thích cơ vòng hậu môn, giúp trẻ đi tiêu trơn tru hơn.
Gợi ý: Cách massage bụng cho trẻ sơ sinh dễ đi ngoài
5. Một số câu hỏi thường gặp
Xoay quanh tình trạng táo bón ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi, mẹ còn một số băn khoăn như:
5.1. Trẻ 1 tháng tuổi bị táo bón khi nào cần gặp bác sĩ?
Nếu tình trạng táo bón ở trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi không cải thiện sau 2-3 tuần, đi kèm các dấu hiệu như chướng bụng, nôn trớ, đại tiện ra máu, sụt cân… cha mẹ nên đưa con đi thăm khám. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ có giải pháp cải thiện phù hợp.(8)
5.2. Có nên dùng thuốc hoặc thụt hậu môn cho trẻ không?
Mẹ không nên tự ý sử dụng thuốc hay thụt hậu môn cho trẻ sơ sinh. Những biện pháp này cần có chỉ định từ bác sĩ để đảm bảo an toàn và tránh ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non nớt của trẻ.
Táo bón ở trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi có thể được cải thiện nếu mẹ hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp. Trường hợp bé bị táo bón kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, mẹ nên đưa bé đi khám để được tư vấn tốt nhất. Chúc bé yêu của mẹ luôn khỏe mạnh!
Tài liệu tham khảo:
1. Rome Foundation. Rome IV Criteria | https://theromefoundation.org/rome-iv/rome-iv-criteria/ (đã truy cập 15/04/2026).
2. NHS. Constipation and breastfeeding | https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/feeding-your-baby/breastfeeding/breastfeeding-challenges/constipation/ (đã truy cập 15/04/2026).
3. PMC. Early life bifidobacterial mother–infant transmission: greater contribution from the infant gut to human milk revealed by microbiomic and culture-based methods | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12282193/ (đã truy cập 15/04/2026).
4. WHO. Kangaroo mother care | https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/5e50c4bf-9eed-4208-a5a6-45dab3f89c6f/content (đã truy cập 15/04/2026).
5. WHO. Early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants | https://www.who.int/tools/elena/review-summaries/implementation-bfhi--early-skin-to-skin-contact-for-mothers-and-their-healthy-newborn-infants (đã truy cập 15/04/2026).
6. Báo tin tức Thông tấn Xã Việt Nam. Phương pháp ‘da kề da’ giúp mẹ và bé khỏe mạnh ngay sau sinh | https://baotintuc.vn/y-te/phuong-phap-da-ke-da-giup-me-va-be-khoe-manh-ngay-sau-sinh-20250313192601183.htm (đã truy cập 15/04/2026).
7. PubMed. Abdominal massage as an adjunctive therapy for pediatric functional constipation: a randomized controlled trial | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41327986/ (đã truy cập 15/04/2026).
8. Viện Dinh dưỡng, Xử lý chứng táo bón ở trẻ | https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/xu-ly-chung-tao-bon-o-tre-67e7e2ced932331be114a03f (đã truy cập 15/4/2026).