Bé 12 tháng biết làm gì? Sự phát triển thể chất, tư duy

Tóm tắt nội dung

Trẻ 12 tháng biết tự đứng dậy rồi ngồi xuống, bước đi không cần hỗ trợ nhưng chỉ được một đoạn ngắn, cầm cốc bằng hai tay và uống, sử dụng ngón trỏ cùng ngón cái thuần thục,... Bé 12 tháng tuổi còn nói sõi các từ đơn giản như ba hay mẹ, bày tỏ quan điểm thích/không thích rõ ràng, bắt chước theo người lớn,... Đây là những thông tin tổng hợp từ các trang web y khoa uy tín quốc tế như: bệnh viện Mayo Clinic, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh - NHS, Medline Plus, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh - CDC,...

Mẹ có tò mò bé 12 tháng tuổi biết làm gì không? Bước sang tháng thứ 12, thiên thần nhỏ của mẹ không chỉ đã biết chập chững đi vài bước, mà còn có những cử chỉ bắt chước người lớn vô cùng đáng yêu. Hãy tiếp tục theo dõi bài viết dưới đây để khám phá thêm những hành động thú vị của bé ở cột mốc 12 tháng này nhé.

1. Trẻ 12 tháng cao bao nhiêu, nặng bao nhiêu là đạt chuẩn WHO?

Xét theo tiêu chuẩn tăng trưởng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề xuất, bé gái 12 tháng được xem là phát triển tốt khi có chiều cao trung bình 74.0 cm, cân nặng 8.9 kg. Còn với bé trai là 75.7 cm và 9.6 kg (1).

Bên dưới là bảng chiều cao và cân nặng của trẻ 12 tháng tuổi để cha mẹ dễ dàng đối chiếu với chỉ số thực tế của con:

Chỉ số

Chiều cao

Cân nặng

Bé gái

Trung bình 74.0cm

(Dao động 71.4 - 76.6cm)

Trung bình 8.9kg

(Dao động 7.9 - 10.1kg)

Bé trai

Trung bình 75.7cm

(Dao động 73.4 - 78.1cm)

Trung bình 9.6 kg

(Dao động 8.6 - 10.8kg)

* Lưu ý:

  • Số liệu chỉ mang tính chất tham khảo. Cha mẹ có thể theo dõi thêm bảng chiều cao, cân nặng tiêu chuẩn của WHO chi tiết hơn TẠI ĐÂY!

  • Nếu con có chiều cao, cân nặng thấp hơn mức trung bình kể trên nhưng trong khoảng và ăn ngon, ngủ ngon bình thường thì cha mẹ không nên quá lo lắng.

Xem thêm: Các mốc phát triển của trẻ sinh non 0-18 tháng tuổi mẹ cần biết

2. Bé 12 tháng biết làm gì?

Trẻ 12 tháng dần hoàn thiện kỹ năng vận động hơn trước khi tự đứng vững, ngồi thẳng lưng, có thể bước đi không cần hỗ trợ, cầm nắm đồ vật chắc chắn,... Hơn nữa, bé nói sõi các từ đơn giản như ba hay mẹ và biết nói “không” bằng cách lắc đầu.

Dưới đây là phân tích chi tiết sự phát triển của trẻ 12 tháng tuổi dựa trên thông tin tổng hợp được từ nhiều trang web y khoa uy tín khắp thế giới (như bệnh viện Mayo Clinic, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh - NHS, Medline Plus, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh - CDC,...):

2.1. Kỹ năng vận động

Đáp án đầu tiên cho câu hỏi “bé 12 tháng tuổi biết làm gì” nằm ở khía cạnh vận động. Chủ yếu ở giai đoạn này, trẻ thực hiện thuần thục các hành động vừa học được ở tháng trước như đi, đứng, cầm, nắm,... Cụ thể:

  • Bé bước đi được khoảng cách dài hơn so với thời gian trước đó (2).

  • Trẻ tự đứng rồi ngồi dậy (hoặc ngược lại) dễ dàng, không bị té ngã (2).

  • Bé biết cầm cốc bằng hai tay để uống nước, không bị sặc (4).

  • Con có thể nhặt đồ vật dễ dàng với hai ngón tay cái và trỏ (3).

Tìm hiểu thêm: Vì sao bé chậm đi đứng? Dấu hiệu, nguyên nhân & giải pháp

bé 12 tháng biết làm gì là sử dụng ngón tay thành thạo
Bé 12 tháng có thể sử dụng các ngón tay thuần thục.

2.2. Khả năng ngôn ngữ, giao tiếp

Trẻ 12 tháng có thêm những thay đổi mới mẻ hơn về kỹ năng giao tiếp và sử dụng ngôn ngữ. Nổi bật như:

  • Bé thường xuyên tham gia vào các cuộc trò chuyện của thành viên trong gia đình bằng tiếng bập bẹ đáng yêu nhưng không rõ nghĩa (2, 5).

  • Trẻ biết lắc đầu và bi bô khi muốn nói “không” (2).

  • Con nói rõ các từ đơn giản như ba, mẹ,... (3).

Gợi ý: Mách mẹ 9 cách dạy bé tập nói nhanh, dễ thực hiện

2.3. Khả năng nhận thức, cảm xúc

Để giải đáp chi tiết cho thắc mắc “trẻ 12 tháng tuổi biết làm gì”, cha mẹ không thể bỏ qua khía cạnh nhận thức, cảm xúc. Chi tiết là:

  • Con thích bắt chước âm thanh của người lớn để thu hút sự chú ý (2).

  • Bé biết bày tỏ sự đồng cảm với người khác (ví dụ: khi thấy người khác buồn thì buồn theo) (5).

  • Trẻ chỉ cảm thấy thoải mái trong không gian quen thuộc với mình như phòng ngủ, khu vực vui chơi,... (5).

  • Trẻ tỏ rõ quan điểm cá nhân về việc chỉ thích chơi cùng với một số người, dùng một vài món đồ nhất định (2).

bé 12 tháng tuổi biết làm gì là bày tỏ cảm xúc
Trẻ 12 tháng thể hiện rõ cảm xúc thích và không thích khi chơi cùng một người nào đó.

3. Nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng của bé 12 tháng ra sao?

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trẻ 12 tháng tuổi cần bổ sung trung bình 863 kcal/ngày, trong đó có 3 bữa ăn/ngày, khẩu phần 170 - 220 ml/bữa (thức ăn đặc hoặc rắn như cháo, bột); 2 bữa phụ (trái cây, sữa chua, phô mai,...) và uống sữa. Ngoài ra, bé nên uống thêm 250 - 350 ml nước/ngày đến từ các loại nước uống (nước lọc ấm, nước ép trái cây,...), không bao gồm nước trong sữa mẹ và thức ăn (6).

Cụ thể, Viện Dinh dưỡng Quốc gia và TP. HCM cho biết, đối với các bữa ăn, mẹ đảm bảo đủ 4 nhóm chất cơ bản và đa dạng thực phẩm. Bao gồm mỗi bữa có 11.5g đạm (thịt/cá/trứng), 17.2g chất béo (dầu/mỡ), 20 - 25g rau xanh, 20 - 30g tinh bột (cháo/bột/ngũ cốc),... (6, 7).

Còn về lượng sữa, trẻ 12 tháng nên uống trung bình 550 ml/ngày, có thể ít hoặc nhiều hơn tùy nhu cầu. Nếu sữa mẹ vẫn dồi dào thì có thể cho con uống sữa mẹ hoàn toàn như trước. Trường hợp không đủ sữa, mẹ tham khảo và bổ sung thêm sữa công thức cho con. Mẹ nên ưu tiên sữa có công thức êm dịu, cân đối các chất và đáp ứng đủ nhu cầu cần thiết của trẻ. Song song, sữa công thức cũng nên thanh nhạt, thơm ngon để kích thích khẩu vị của con.

Glico ICREO Balance Milk giúp mẹ nuôi con êm bụng, khỏe sức từ ngày đầu tiên

Glico ICREO tin rằng dinh dưỡng cân bằng là yếu tố cốt lõi giúp trẻ phát triển khoẻ mạnh, hạnh phúc trong những năm đầu đời. Chính vì vậy, sữa Glico ICREO Balance Milk (dành cho trẻ 0 - 12 tháng tuổi) được hoàn thiện với nguồn dinh dưỡng cân bằng, vừa vặn với “chiếc bụng nhỏ” giúp bé dễ hấp thu. Song song đó, sữa còn sở hữu hương vị thanh nhạt từ đường lactose - loại đường có trong sữa mẹ, giúp trẻ dễ dàng làm quen và uống ngon miệng.

Đặc biệt, Glico ICREO Balance Milk còn tiếp nối những lợi ích quý giá của da kề da (hay phương pháp Kangaroo). Đây là phương pháp đặt trẻ không mang quần áo nằm trên ngực mẹ ngay sau sinh để tiếp xúc với hệ vi sinh vật có lợi từ mẹ (phần lớn là Bifidobacterium spp. Lactobacillus spp.) giúp thiết lập nền tảng tiêu hóa khỏe mạnh và tăng cường đề kháng vững chắc từ phút đầu đời.

Minh chứng cho những lợi ích tuyệt vời này, tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đánh giá 46 nghiên cứu quốc tế, cho thấy “da kề da” giúp bé ổn định thân nhiệt - nhịp tim - nhịp thở - đường huyết - cảm xúc và hỗ trợ bú mẹ sớm, ở cả trẻ sinh non và sinh đủ tháng, sinh thường và sinh mổ. Mỗi năm, phương pháp này giúp cứu sống đến 150.000 trẻ sơ sinh mỗi năm, giảm đến 65% tỷ lệ tử vong ở trẻ nhẹ cân nếu “da kề da” ngay sau khi sinh (9)

Do vậy, năm 2003, WHO chính thức xây dựng hướng dẫn về “da kề da”, đưa phương pháp này trở thành tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh trên toàn cầu. Tiếp nối điều đó, kể từ năm 2014, Bộ Y Tế Việt Nam khuyến nghị thực hiện da kề da 90 phút sau sinh ở tất cả các bệnh viện, trung tâm y tế cả nước nhằm tăng cường lợi ích sức khỏe cho mẹ và bé sau sinh (8)

Dù vậy, một khảo sát trên 187 bệnh viện công trong nước cho thấy, chỉ 49% cơ sở có thực hiện “da kề da” thường quy hoặc có tài liệu hướng dẫn. Đây là lý do thúc đẩy TS. BS. Lê Quang Thanh không ngừng lan tỏa phương pháp này suốt hơn 30 năm công tác trong lĩnh vực sản nhi.

TS. BS. Lê Quang Thanh - Nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, Chủ tịch Hội Y học Bà mẹ và Thai nhi TP.HCM (HSMFM), Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) nhấn mạnh: “Da kề da không chỉ là một lựa chọn, mà là tiêu chuẩn y khoa có thể cứu sống trẻ sơ sinh ngay từ những giây phút đầu đời. Nhưng tại Việt Nam, chỉ 39% mẹ được thực hiện Da kề da đủ 90 phút, khiến nhiều trẻ sơ sinh mất đi lợi ích quý giá này.”

lợi ích với tiêu hóa, đề kháng từ da kề da

Quay lại với Glico ICREO Balance Milk, sản phẩm mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng được chọn lọc kỹ lưỡng giúp hệ tiêu hóa của bé thêm khỏe mạnh, êm bụng hơn. Cụ thể, nhờ bổ sung 5 loại Nucleotides có thể tăng độ cao nhung mao và thúc đẩy cấu trúc đường ruột hoàn thiện, trẻ cải thiện khả năng hấp thu cũng như ngăn ngừa các vi khuẩn có hại từ bên trong. Chưa kể, sữa góp phần tăng sức đề kháng tự nhiên cho bé khi kết hợp thêm chất chống oxy hóa mạnh mẽ - beta-carotene (tiền tố vitamin A).

Sản phẩm còn có Axit palmitic liên kết ở vị trí beta (OPO) được kiểm chứng lâm sàng là có tác dụng tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và nhẹ bụng, không gây táo bón, tạo điều kiện cho bé hấp thu trọn vẹn dưỡng chất. Đi cùng là chất xơ GOS giúp thúc đẩy sự sinh trưởng đáng kể của khuẩn Bifidus và khuẩn axit lactic trong đường ruột, từ đó tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa. 

Glico ICREO Balance Milk còn tạo điều kiện cho trẻ phát triển trí não nhờ độc quyền bổ sung tiền tố DHA chiết xuất từ dầu tía tô xanh Nhật Bản. Đây là thành phần có nguồn gốc lành tính nên giúp sữa thơm ngon, trẻ dễ uống. Sữa cũng bảo vệ thận của trẻ, ngừa mất nước hoặc phát sốt vào mùa nắng nóng nhờ ứng dụng công nghệ khử muối giảm natri và khoáng chất thừa. Hơn thế, hương vị Glico ICREO Balance Milk thanh nhạt nhất trong các loại sữa (độ đường chỉ 10,3%) nên trẻ uống ngon miệng.

Glico ICREO Balance Milk hỗ trợ sự phát triển của trẻ 12 tháng tuổi
Sữa Glico ICREO Balance Milk đồng hành cùng mẹ chăm sóc bé phát triển khỏe mạnh, thuận lợi vượt qua các cột mốc tăng trưởng trong 12 tháng đầu đời.

>> Ngoài Glico ICREO Balance Milk, để chuẩn bị cho con nguồn dưỡng chất đủ đầy cho các cột mốc sắp tới, mẹ có thể tham khảo thêm Glico ICREO Grow-up Milk (cho bé 1 - 3 tuổi), Glico ICREO Learning Milk (cho bé từ 3 tuổi): Truy cập TẠI ĐÂY.

Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)
Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)

Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!

614,000VNĐ

4. Giấc ngủ của trẻ 12 tháng tuổi ra sao?

Tổ chức Sleep Foundation và trang BabyCenter khuyến nghị trẻ 12 tháng tuổi cần ngủ 11 - 14 giờ/ngày. Trong đó có giấc ngủ dài 9 - 11 tiếng vào ban đêm, còn lại là các giấc ngủ ngắn (số lượng thay đổi tùy nhu cầu từng bé) (10, 11).

Mẹ lưu ý đây là thông tin gợi ý, chỉ mang tính chất tham khảo vì thực chất nhu cầu ngủ của mỗi trẻ không giống nhau. Nếu con ngủ ít hay nhiều hơn khoảng này nhưng cân nặng, chiều cao tăng đều thì mẹ không nên quá lo lắng.

Tham khảo: Lưu ngay 11 mẹo giúp bé ngủ ngon - Bí quyết của các bà mẹ Nhật

5. Cách khuyến khích bé 12 tháng phát triển toàn diện

Ngoài việc tìm hiểu bé 12 tháng biết làm gì, mẹ cũng cần lưu ý chăm sóc đúng cách để con phát triển tốt nhất. Bao gồm giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử; tổ chức các hoạt động cùng nhau (đọc sách, ca hát, chơi trò chơi); tiêm phòng đầy đủ theo lịch,...

  • Khi nắm rõ trẻ 12 tháng biết làm gì, cha mẹ có thể vận dụng một số hoạt động bổ ích giúp con rèn luyện kỹ năng hiệu quả. Ví dụ, đọc truyện, kể chuyện, nghe nhạc, nhảy theo nhạc, gọi tên đồ vật, chuyền bóng…

  • Giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử (tivi, điện thoại, máy tính bảng,..) của bé. Việc này giúp trẻ giao tiếp với cha mẹ nhiều hơn, đồng thời hạn chế suy giảm thị lực của trẻ.

  • Tiêm phòng đầy đủ cho trẻ theo lịch khuyến nghị giúp hạn chế mắc bệnh truyền nhiễm thường gặp.

  • Cho bé cơ hội làm quen với nhiều thực phẩm có mùi vị và kết cấu khác nhau. Việc này giúp con hấp thu đa dạng dưỡng chất để phát triển toàn diện, đồng thời hình thành thói quen ăn uống tốt trong tương lai.

dinh dưỡng cho trẻ 12 tháng
Thực đơn đa dạng thực phẩm giúp trẻ 12 tháng tuổi hấp thu đầy đủ dinh dưỡng, từ đó phát triển toàn diện đúng giai đoạn.

6. Khi nào nên đưa bé 12 tháng đến gặp bác sĩ?

Mẹ nên đưa trẻ 12 tháng tuổi đến gặp bác sĩ khi có các dấu hiệu bất thường như:

  • Không biết bò hay đứng mà thiếu sự hỗ trợ của cha mẹ (5).

  • Không thể nói được các từ đơn giản như ba, mẹ,... (5).

  • Không biết chỉ tay vào đồ vật hoặc tìm món đồ được giấu đi (5).

  • Không có các cử động phản ứng như vẫy tay, lắc đầu,... (5).

  • Dễ dàng quên đi các kỹ năng đã học trước đó (5).

7. Thắc mắc thường gặp

Bên cạnh băn khoăn về trẻ 12 tháng tuổi biết làm gì, nhiều cha mẹ còn có các thắc mắc thường gặp khác như:

7.1. Nên dạy bé 12 tháng tuổi những gì?

Cha mẹ nên dạy trẻ nhận biết đồ vật và cố gắng gọi tên. Đồng thời, phụ huynh hãy giúp bé lý giải cảm xúc buồn, vui, bực tức,... rõ ràng để con không phản ứng gay gắt do có điều chưa vừa ý. Qua đó, trẻ rèn luyện kỹ năng giao tiếp, phát triển ngôn ngữ và kiểm soát cảm xúc tốt (4).

Xem thêm: Trẻ 1 tuổi biết làm gì? Cẩm nang hữu ích đồng hành cùng con

7.2. Trẻ 12 tháng tuổi “bám mẹ” quá mức có sao không?

Nếu bé 12 tháng tuổi bám mẹ mọi lúc mọi nơi, khóc dữ dội khi không có mẹ bên cạnh thì có thể là tình trạng đáng lo ngại. Trong trường hợp này, cha mẹ nên ôm ấp, vỗ về, trò chuyện,... để đáp ứng nhu cầu yêu thương của bé. Đồng thời, cha mẹ nên khuyến khích bé tự chơi, tự khám phá môi trường xung quanh; tập làm quen với việc xa mẹ từ từ để cải thiện tình trạng ‘bám mẹ’.

7.3. Trẻ 12 tháng tuổi biết nói những gì?

Bé phát âm rõ các từ đơn giản như ba hay mẹ, đồng thời thích bập bẹ theo lời nói người lớn. Đặc biệt, một số trẻ có thể bắt đầu học cách ghép từ như con cá, con chó,... (12).

Trên đây là những chia sẻ bé 12 tháng biết làm gì giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cột mốc phát triển này của con yêu. Tuy nhiên, mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt và cách chăm sóc. Tốt nhất cha mẹ nên chú ý quan sát, đồng hành hỗ trợ trẻ phát triển tốt; đồng thời phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để thăm khám kịp thời nhé.

Tài liệu tham khảo:

1. WHO. Child growth standards | https://www.who.int/tools/child-growth-standards/standards (đã truy cập 21 04 2026).

2. Helpmegrow. 12-Month Baby Developmental Milestones, 1-Year-Old | https://helpmegrowmn.org/HMG/DevelopMilestone/12Months/index.html (đã truy cập 21 04 2026).

3. Medline Plus. Developmental milestones record - 12 months | https://medlineplus.gov/ency/article/002005.htm (đã truy cập 21 04 2026).

4. CDC. Milestones by 1 Year | https://www.cdc.gov/act-early/milestones/1-year.html (đã truy cập 21 04 2026).

5. Pregnancy, Birth & Baby. Your baby's growth and development — 12 months old | https://www.pregnancybirthbaby.org.au/babys-growth-and-development-12-months-old (đã truy cập 21 04 2026).

6. BSCK1. Nguyễn Thị Ngọc Hương. XÂY DỰNG THỰC ĐƠN CHO TRẺ EM KHỎE MẠNH | https://viendinhduongtphcm.org/Media/Tai\_lieu\_chuyen\_mon/Xay\_dung\_thuc\_don\_tre\_em\_khoe\_manh.pdf (đã truy cập 21 04 2026).

7. Viện Dinh dưỡng. Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 23 tháng tuổi | https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2026/03/03/quyet\_dinh\_hd\_an\_bo\_sung.pdf (đã truy cập 21 04 2026).

8. Báo Tin tức. Phương pháp ‘da kề da’ giúp mẹ và bé khỏe mạnh ngay sau sinh | https://baotintuc.vn/y-te/phuong-phap-da-ke-da-giup-me-va-be-khoe-manh-ngay-sau-sinh-20250313192601183.htm (đã truy cập 21 04 2026).

9. WHO. Kangaroo mother care started immediately after birth critical for saving lives, new research shows | https://www.who.int/news/item/26-05-2021-kangaroo-mother-care-started-immediately-after-birth-critical-for-saving-lives-new-research-shows (đã truy cập 21 04 2026).

10. Sleep Foundation. 12-Month Sleep Regression | https://www.sleepfoundation.org/baby-sleep/12-month-sleep-regression (đã truy cập 21 04 2026).

11. BabyCenter. How to establish a sleep routine for your toddler: 12 to 18 months | https://www.babycentre.co.uk/a7682/establishing-good-sleep-habits-12-to-18-months (đã truy cập 21 04 2026).

12. Kids Health. Developmental Milestones: 12 Months (1 Year) | https://kidshealth.org/en/parents/development-12mos.html (đã truy cập 21 04 2026).

Bài viết xem nhiều