Trẻ 1 tuổi biết làm gì? Cẩm nang hữu ích đồng hành cùng con

1. Chiều cao và cân nặng trẻ 1 tuổi bao nhiêu là đạt chuẩn?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết bé gái 1 tuổi trung bình nặng 8.9kg và cao 74.0cm được xem là bình thường. Còn bé trai có cân nặng 9.6kg và cao 75.7cm là đang phát triển tốt ⁽¹⁾.

Dưới đây là bảng chiều cao và cân nặng trẻ 1 tuổi khuyến nghị theo WHO, có sự chênh lệch dựa vào giới tính:

* Lưu ý:

• Số liệu chỉ mang tính chất tham khảo. Cha mẹ có thể theo dõi thêm bảng chiều cao, cân nặng tiêu chuẩn của WHO chi tiết hơn TẠI ĐÂY!

• Nếu con có chiều cao, cân nặng thấp hơn mức trung bình kể trên nhưng trong khoảng và ăn ngon, ngủ ngon bình thường thì cha mẹ không nên quá lo lắng.

2. Trẻ 1 tuổi biết làm gì? Những kỹ năng nổi bật trong năm đầu đời

Hầu hết trẻ 1 tuổi đã tự đứng vững, có thể chuyển từ tư thế ngồi sang đứng hoặc ngược lại dễ dàng và bắt đầu bước đi; cùng với sở thích leo trèo lên các vị trí cao trong nhà. Ngoài ra, bé bi bô nhiều hơn, bắt chước âm thanh từ người lớn và biểu cảm đa dạng hơn. Lúc này, trẻ 1 tuổi còn phản ứng mạnh mẽ với những gì mình thích, không thích và ngại tiếp xúc người lạ.

Sau đây là thông tin được tổng hợp từ các tổ chức y tế uy tín trên thế giới như bệnh viện Nhi đồng Orange County (CHOC), Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Johns Hopkins Medicine, Help Me Grow,... để giải đáp chi tiết cho cha mẹ thắc mắc “bé 1 tuổi biết làm gì” chính xác:

2.1. Kỹ năng vận động

Khi tròn 1 tuổi, trẻ đã kiểm soát và phối hợp các chi tốt hơn. Vì vậy:

• Bé ngồi thẳng lưng không cần giúp đỡ và dễ dàng đổi sang tư thế đứng hay ngược lại ⁽⁴⁾.

• Con có thể tự ngồi xổm ⁽⁵⁾.

• Trẻ biết vịn tay vào đồ vật kề cạnh để đứng dậy và di chuyển. Một số bé có thể tự giữ thăng bằng, bước đi mà không cần hỗ trợ ^{(2, 3)}.

• Bé thích leo trèo lên những nơi cao như cầu thang, bàn, ghế,... ⁽³⁾.

2.2. Khả năng ngôn ngữ, giao tiếp

Đáp án “trẻ 1 tuổi biết làm những gì” còn thể hiện ở khía cạnh phát triển ngôn ngữ và khả năng giao tiếp. Trong đó:

• Trẻ nói rõ các từ cơ bản như ba hay mẹ ⁽²⁾.

• Bé cố gắng bày tỏ suy nghĩ của mình bằng những tiếng bi bô theo cách riêng kết hợp với biểu cảm khuôn mặt, cử chỉ,... ⁽²⁾.

• Con hiểu và thực hiện theo một số yêu cầu đơn giản từ cha mẹ ⁽²⁾.

• Bé thích bắt chước theo âm thanh của con vật, lời nói từ người lớn ⁽²⁾.

Gợi ý: Bổ sung gì cho trẻ nhanh biết nói? 5 nhóm thực phẩm nên có

2.3. Khả năng nhận thức, cảm xúc

Sự phát triển của bé 1 tuổi còn nằm ở khả năng nhận thức và biểu lộ cảm xúc. Cụ thể:

• Bé không ngần ngại bày tỏ sự yêu mến qua việc cười mỉm, ôm ấp với những người thân thương ⁽²⁾.

• Trẻ bật khóc ngay lập tức nếu cha mẹ rời xa mình ⁽²⁾.

• Bé có thể đưa đồ vật về đúng chỗ sau khi dùng xong ⁽²⁾.

• Trẻ biết cách sử dụng một số đồ dùng quen thuộc trong nhà (ví dụ: dùng cốc uống nước, dùng muỗng xúc thức ăn,...) ⁽²⁾.

• Con khám phá những đồ vật mới bằng cách cầm, bóp, cắn, ném,... ⁽²⁾.

• Bé thích tự lập trong mọi việc, không muốn cha mẹ giúp đỡ ⁽²⁾.

• Trẻ có những món đồ chơi, hoạt động yêu thích và không thích ⁽⁴⁾.

• Con ghi nhớ giai điệu và thích nhảy theo nhạc ⁽⁵⁾.

• Con dễ dàng tìm thấy đồ vật bị giấu đi ⁽²⁾.

2.4. Kỹ năng xã hội

Sự phát triển của bé 1 tuổi cũng được thể hiện qua nhiều điểm vượt bậc về kỹ năng tương tác xã hội. Nổi bật trong đó là:

• Trẻ mạnh dạn, vui vẻ nếu ở cùng người quen, nhưng trở nên rụt rè khi tiếp xúc với người lạ ^{(2, 4).}

• Bé biết cách thu hút sự chú ý của người lớn bằng những âm thanh thú vị chỉ mình mình hiểu ⁽⁴⁾.

Xem thêm: Bé 12 tháng biết làm gì? Sự phát triển thể chất, tư duy

3. Chế độ dinh dưỡng dành cho trẻ 1 tuổi như thế nào?

Theo Viện Dinh dưỡng TP. HCM, trẻ cần khoảng 110 kcal/kg cân nặng/ngày, tương đương 990 - 1056 kcal/ngày (tùy theo giới tính) ⁽⁶⁾.

Trong đó, mẹ chuẩn bị cho bé 3 - 4 bữa chính (cháo, súp, bột) với đủ 4 nhóm chất cơ bản (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin và khoáng chất). Khẩu phần hàng ngày của con ước tính gồm 100 - 140g gạo/ngũ cốc, 80 - 120g thịt/cá/trứng/đậu hũ, 20ml dầu ăn, 100 - 200g rau xanh/củ và 100 - 200g hoa quả chín ⁽⁶⁾.

Song song, trẻ nên được uống thêm 600 - 800ml sữa/ngày (lượng nhiều hoặc ít hơn tùy nhu cầu) để đảm bảo nhận đủ năng lượng, dưỡng chất cần thiết ⁽⁶⁾. Nếu không đủ điều kiện để cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn như trước, mẹ có thể lựa chọn sữa công thức để đảm bảo bổ sung đủ nguồn dinh dưỡng thiết yếu cho con.

Xem thêm: Bật mí 8 cách giúp bé thích uống sữa - đơn giản mà hiệu quả

Glico ICREO Balance Milk & Grow-up Milk cho bé dinh dưỡng cân đối, phát triển toàn diện

Với trẻ 1 tuổi, Glico ICREO hân hạnh giới thiệu đến mẹ Balance Milk (cho bé từ 0 - 12 tháng) và Grow-up Milk (cho bé từ 1 - 3 tuổi). Đặc biệt, cả 2 sản phẩm đều duy trì những lợi ích tuyệt vời của da kề da trong việc tăng cường sức khỏe tiêu hóa và củng cố đề kháng nhờ có hệ dinh dưỡng cân bằng, được chắt lọc kỹ lưỡng. 

UNICEF và WHO cho biết da kề da (phương pháp Kangaroo) là hành động trẻ sơ sinh được lau khô sau sinh, đặt tiếp xúc trực tiếp với ngực trần của mẹ. Cả hai đều được đắp chăn ấm và để như vậy ít nhất 1 giờ hoặc đến sau lần bú đầu tiên ^{(7, 8)}. Chỉ một khoảnh khắc đơn giản như thế, trẻ sơ sinh có thể nhận về hàng triệu lợi khuẩn tự nhiên (đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp.) giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó hỗ trợ trẻ có sức khỏe tiêu hóa và đề kháng tốt ^{(7, 9, 11)}.

Minh chứng cho những lợi ích tuyệt vời này, WHO cho thấy “da kề da” giúp bé ổn định thân nhiệt - nhịp tim - nhịp thở - đường huyết - cảm xúc và hỗ trợ bú mẹ sớm, ở cả trẻ sinh non và sinh đủ tháng, sinh thường và sinh mổ qua việc đánh giá 46 nghiên cứu quốc tế. Mỗi năm, phương pháp này cứu sống đến 150.000 trẻ sơ sinh mỗi năm, giảm đến 65% tỷ lệ tử vong ở trẻ nhẹ cân nếu “da kề da” ngay sau khi sinh ⁽¹⁰⁾. Vì đó, năm 2003, WHO chính thức xây dựng hướng dẫn về “da kề da”, đưa phương pháp này trở thành tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh trên toàn cầu ⁽¹²⁾.

Chia sẻ trong một buổi tọa đàm diễn ra vào tháng 03/2025, TS. BS. Lê Quang Thanh - Nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, Chủ tịch Hội Y học Bà mẹ và Thai nhi TP.HCM (HSMFM), Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) nhấn mạnh: “Da kề da không chỉ là một lựa chọn, mà là tiêu chuẩn y khoa có thể cứu sống trẻ sơ sinh ngay từ những giây phút đầu đời. Nhưng tại Việt Nam, chỉ 39% mẹ được thực hiện Da kề da đủ 90 phút, khiến nhiều trẻ sơ sinh mất đi lợi ích quý giá này.”

Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)

Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!

614,000VNĐ

Hiểu rõ điều đó, Glico Việt Nam tiên phong nỗ lực lan tỏa giá trị da kề da đến nhiều cha mẹ song song cải tiến các sản phẩm dinh dưỡng thân thiện với cơ thể non nớt bé. Cụ thể:

• Hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động khỏe mạnh, ít táo bón khi thêm 5 loại Nucleotides có khả năng tăng độ cao của lớp nhung mao, thúc đẩy quá trình hoàn thiện của ruột.
• Nâng cao sức đề kháng tự nhiên để trẻ ít ốm vặt khi Nucleotides kích thích cơ thể sản sinh kháng thể IgA, IgG. Kết hợp beta-carotene trong Glico ICREO Balance Milk và “màng cầu béo” MFGM ở Glico ICREO Grow-up Milk.
• Phát triển trí não tinh anh nhờ bổ sung tiền tố DHA (axit Alpha-linolenic) từ dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản độc quyền. Với nguồn gốc thực vật lành tính, cơ thể trẻ dễ tự tổng hợp và chuyển hóa thành một lượng DHA vừa đủ với nhu cầu; đồng thời mang lại hương vị sữa thơm ngon, dễ uống. 

Đặc biệt, mỗi phiên bản Glico ICREO còn dành tặng cho bé “món quà bất ngờ” khác như:

• Glico ICREO Balance Milk giảm gánh nặng lên thận non của trẻ bằng cách ứng dụng công nghệ khử muối độc quyền. Cùng với hương vị thanh nhạt, giúp bé dễ dàng làm quen và không bỏ bú mẹ vì độ đường chỉ 10,3%. 
• Glico ICREO Grow-up Milk thúc đẩy phát triển trí tuệ (IQ) và cảm xúc (EQ) mạnh mẽ khi nhờ có sự giúp sức của màng cầu béo MFGM. Song song hỗ trợ xây dựng hệ xương chắc khỏe bằng vitamin K.

>> Để tìm hiểu thêm thông tin chi tiết các sản phẩm Glico ICREO, mẹ có thể truy cập TẠI ĐÂY!

4. Giấc ngủ của bé 1 tuổi như thế nào?

Theo Hiệp hội Y học Nhi khoa Hoa Kỳ (AASM) và tổ chức Sleep Foundation, trẻ 1 tuổi cần 11 đến 14 giờ ngủ mỗi ngày, trong đó có 1 - 2 giấc ngủ trưa kéo dài 1 - 2 tiếng/giấc (ít hoặc nhiều hơn tùy nhu cầu) ^{(13, 14)}. Việc duy trì lịch trình ngủ hợp lý sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh cả về thể chất và trí tuệ.

5. Bí quyết chăm sóc bé 1 tuổi phát triển toàn diện

Khi đã biết trẻ 1 tuổi biết làm gì, mẹ hỗ trợ con tăng trưởng tốt bằng cách tạo thói quen ăn uống lành mạnh, khoa học cùng với việc khuyến khích tham gia các hoạt động kích thích trí não. Cha mẹ lưu ý rằng trẻ 1 tuổi rất năng động nên hãy giám sát sát sao để đảm bảo an toàn.

• Xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh: Ngoài đảm bảo uống đủ sữa và ăn dặm đủ 4 nhóm chất, mẹ hãy tập cho con thói quen ăn uống đúng giờ để thiết lập đồng hồ sinh học khoa học. Ngoài ra, mẹ cần hạn chế để trẻ ăn đồ ăn vặt trước bữa ăn vì sẽ khiến con ăn bữa chính ít đi.

• Cho trẻ tham gia các hoạt động khuyến khích sự phát triển: Song song bổ sung đầy đủ dưỡng chất, mẹ đừng quên khuyến khích bé tham gia các hoạt động giúp con yêu phát triển toàn diện và khỏe mạnh. Ví dụ như đọc sách, ca hát, chơi xếp hình, ném - bắt bóng, gọi tên đồ vật,...

• Luôn đảm bảo an toàn cho trẻ: Cha mẹ lưu ý hãy sắp xếp không gian ngủ và vui chơi của trẻ thật rộng rãi, thoải mái. Đặc biệt, phụ huynh nên “loại bỏ” tất cả các vật dụng nguy hiểm xung quanh (như ly, chén bằng thủy tinh; dao kéo,...) để bé thuận tiện hoạt động và đảm bảo an toàn.

6. Trường hợp nào trẻ 1 tuổi có dấu hiệu bất thường cần đi khám?

Nếu trẻ không đạt được các mốc phát triển bình thường như các dấu hiệu dưới đây, cha mẹ nên sớm đưa bé đi thăm khám với bác sĩ chuyên khoa:

• Trẻ không biết bò, không ngồi hoặc không thể tự đứng.

• Trẻ không giao tiếp bằng mắt.

• Trẻ không tìm kiếm các món đồ mà bạn đã giấu đi.

• Trẻ chưa nói được các từ đơn như ‘ba’, ‘mẹ’,...

• Trẻ không tiếp thu các cử chỉ cơ bản như lắc đầu hoặc vẫy tay.

• Trẻ không biết chỉ tay vào đồ vật.

• Trẻ ‘quên’ những kỹ năng mà trước đây đã học được.

Tìm hiểu thêm: Trẻ 18, 19, 20 tháng chưa biết nói, chậm nói có sao không?

7. Thắc mắc thường gặp

Cùng với câu hỏi em bé 1 tuổi biết làm gì, nhiều cha mẹ còn quan tâm:

7.1. Lượng ăn cho bé 1 tuổi bao nhiêu là hợp lý?

Theo Viện Nghiên cứu & Tư vấn Dinh dưỡng, trẻ 1 tuổi cần khoảng 1.000 calo/ngày đến từ 3 - 4 bữa ăn dặm với ¾ - 1 chén thức ăn mỗi bữa và 3 - 4 cữ sữa/ngày (tầm 550 - 650ml). Tuy nhiên, đây chỉ là thông tin tham khảo, sẽ có sự khác biệt ở mỗi bé ⁽¹⁵⁾.

7.2. Bé 1 tuổi nên ăn gì?

Trẻ 1 tuổi có thể thưởng thức nhiều loại thực phẩm khác nhau. Ví dụ như trái cây, rau xanh, chế phẩm từ sữa, các loại thịt cá,... Do đó, mẹ nên linh hoạt đổi món hàng ngày để trẻ ăn dặm ngon, không ngán.

Gợi ý: Thực đơn cho bé 1 tuổi ăn ngon với 8 món ăn đủ chất

7.3. Trẻ 1 tuổi có thể nói được những gì?

Tổ chức Help Me Grow và CHOC cho biết trẻ 1 tuổi đã gọi ba, mẹ sành sỏi và biết cách kết hợp âm thanh bi bô của mình với cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt để bày bỏ suy nghĩ. Ngoài ra, bé có thể lặp lại theo lời cha mẹ dù là một câu dài 4 - 6 từ ^{(2, 5)}.

7.4. Bé 1 tuổi hiểu được những gì?

Theo CHOC, bé 1 tuổi đã hiểu được các yêu cầu đơn giản (ví dụ: không, đặt xuống, cầm lên,...), cách sử dụng một số đồ vật quen thuộc (như lấy cốc để uống nước) và biết đến sự tồn tại của bản thân nên thích ngắm mình trong gương. Hơn nữa, trẻ còn biết đến mối quan hệ nhân quả (chẳng hạn: chạm vào vật này thì bị đau) nếu cha mẹ giải thích nhẹ nhàng ⁽⁵⁾.

Hiểu rõ trẻ 1 tuổi biết làm gì sẽ giúp cha mẹ đồng hành cùng con một cách khoa học, từ đó hỗ trợ bé phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Cha mẹ hãy cùng con khám phá thế giới và lưu giữ thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong hành trình lớn khôn này nhé!

Tài liệu tham khảo:

1. WHO. Child growth standards | https://www.who.int/tools/child-growth-standards/standards (đã truy cập 22 04 2026).

2. Help Me Grow. 12-Month Baby Developmental Milestones, 1-Year-Old | https://helpmegrowmn.org/HMG/DevelopMilestone/12Months/index.html (đã truy cập 22 04 2026).

3. Johns Hopskin Medicine. The Growing Child: 1-Year-Olds | https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-growing-child-1yearolds (đã truy cập 22 04 2026).

4. UNICEF. Your toddler's developmental milestones at 1 year | https://www.unicef.org/parenting/child-development/your-toddlers-developmental-milestones-1-year (đã truy cập 22 04 2026).

5. CHOC. Toddler Milestones: Your Baby’s Development at 1 Year | https://choc.org/ages-stages/1-year (đã truy cập 22 04 2026).

6. Viện Dinh dưỡng TP. HCM. Dinh dưỡng cho trẻ từ 1 - 3 tuổi | https://viendinhduongtphcm.org/vi/tre-nho/dinh-duong-cho-tre-tu-1-3-tuoi.html (đã truy cập 22 04 2026).

7. UNICEF. Skin-to-skin contact | https://www.unicef.org.uk/babyfriendly/baby-friendly-resources/implementing-standards-resources/skin-to-skin-contact (đã truy cập 22 04 2026).

8. WHO. Simple, but lifesaving: skin-to-skin contact immediately after birth | https://www.who.int/westernpacific/newsroom/feature-stories/item/simple--but-lifesaving--skin-to-skin-contact-immediately-after-birth (đã truy cập 22 04 2026).

9. Henrik Andreas Eckermann và cộng sự. Daily skin-to-skin contact alters microbiota development in healthy full-term infants | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10793693 (đã truy cập 22 04 2026).

10. WHO. Kangaroo mother care started immediately after birth critical for saving lives, new research shows | https://www.who.int/news/item/26-05-2021-kangaroo-mother-care-started-immediately-after-birth-critical-for-saving-lives-new-research-shows (đã truy cập 22 04 2026).

11. Shruthi K. Bharadwaj và cộng sự. Role of kangaroo mother care in modulating microbiome and enhancing neonatal outcomes: A comprehensive review | https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1355184124002485 (đã truy cập 22 04 2026).

12. WHO. Kangaroo mother care: a practical guide | https://www.who.int/publications/i/item/9241590351 (đã truy cập 22 04 2026).

13. AASM. Child Sleep Duration Health Advisory | https://aasm.org/advocacy/position-statements/child-sleep-duration-health-advisory (đã truy cập 22 04 2026).

14. Sleep Foundation. How Much Sleep Do Babies and Kids Need? | https://www.sleepfoundation.org/children-and-sleep/how-much-sleep-do-kids-need (đã truy cập 22 04 2026).

15. Viện Nghiên cứu & Tư vấn Dinh dưỡng. Trẻ 1 tuổi ăn bao nhiêu là đủ? “Bật mí” thực đơn dinh dưỡng cho trẻ 1 tuổi | https://nreci.org/tre-1-tuoi-an-bao-nhieu-la-du (đã truy cập 22 04 2026).