1. Điểm danh 8 mẹo dân gian chữa trẻ chậm nói dễ thực hiện
Từ xa xưa, ông bà ta đã truyền lại nhiều mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói, giúp bé con của cha mẹ “phun châu nhả ngọc” sớm hơn như: bôi bột đậu đỏ trộn rượu dưới lưỡi, dùng hoa hồng chấm miệng, gõ đuôi cá lóc vào đầu gối, cho trẻ uống nước cốt lá hẹ với mật ong hoặc nước đậu đen, ngậm đoạn chuối/mía non dưới lưỡi… Cụ thể đó là:
1.1. Mẹo giúp bé nhanh biết nói bằng đậu đỏ
Đậu đỏ là nguyên liệu quen thuộc trong dân gian, được cho là có tác dụng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tự nhiên.
Cách làm: Ngâm đậu đỏ và rửa sạch thật kỹ, sau đó vớt ra rổ để cho ráo nước. Tiếp theo, giã đậu đỏ thành bột mịn. Cho bột đậu đỏ vào một cái bát và thêm một lượng rượu trắng vừa đủ để tạo thành hỗn hợp sền sệt. Dùng hỗn hợp này bôi lên phần dưới lưỡi của trẻ 1 - 2 lần/ ngày và liên tục nhiều ngày.
Lưu ý: Phương pháp chữa chậm nói bằng đậu đỏ chủ yếu là truyền miệng và chưa có nghiên cứu cụ thể chứng minh hiệu quả. Vì vậy, cha mẹ cần cân nhắc kỹ trước khi áp dụng.
Sử dụng đậu đỏ để giúp trẻ nhanh biết nói là một trong những mẹo dân gian được nhiều người truyền tai nhau thực hiện.
1.2. Mẹo chữa chậm nói bằng hoa hồng
Mẹo dân gian chữa trẻ chậm nói bằng hoa hồng được áp dụng cho những bé đã lớn nhưng chậm nói, tức là những bé đã vượt qua độ tuổi thông thường mà vẫn chưa phát triển khả năng giao tiếp bằng lời như các bạn đồng lứa.
Cách làm: Đối với bé trai là 7 bông hoa hồng, bé gái là 9 bông hoa hồng cùng 5 quả táo đỏ, 1 bao thuốc, 1 lá trầu, 1 quả cau. Sau khi thắp nhang cúng xin các cụ, mẹ đợi khi nhang tàn rồi lấy hoa quả xuống làm theo các bước sau:
- Lấy từng bông hồng chấm lên miệng bé và nói lên mong muốn của mình, chẳng hạn như “Mong con nhanh biết nói” hoặc “Phun châu nhả ngọc”.
- Lặp lại cho đến khi hết bông hồng.
1.3. Mẹo giúp bé nhanh biết nói bằng cá lóc
Theo quan niệm dân gian, cá lóc được cho là có tác dụng giúp trẻ phát triển khả năng nói nhanh hơn. Do đó, cha mẹ có thể thử áp dụng để chữa chậm nói cho bé yêu nhà mình.
Cách làm: Mẹ mua một con cá lóc nhỏ còn sống, rửa sạch và ngâm nước. Dùng đuôi cá nhẹ nhàng gõ vào đầu gối của trẻ (7 cái cho bé trai, 9 cái cho bé gái). Sau đó, làm sạch cá và chế biến món ăn cho bé. Thực hiện đều đặn 2 - 3 lần/tuần trong 1 tháng và theo dõi kết quả.
Mẹ có thể dùng đuôi cá lóc gõ vào đầu gối trẻ để giúp bé sớm nói hơn.
1.4. Mẹo giúp bé nhanh biết nói với lá hẹ
Lá hẹ cũng là một trong những mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói được nhiều cha mẹ chia sẻ. Theo kinh nghiệm của ông bà ta, lá hẹ có tính ấm giúp thông khí và kích thích trẻ dễ dàng phát âm hơn.
Cách làm: Mẹ rửa sạch 1 nắm lá hẹ tươi và để ráo nước. Sau đó, đem đi giã hoặc xay nhuyễn rồi vắt lấy nước. Mẹ hòa nước cốt lá hẹ với một ít mật ong và cho trẻ uống mỗi ngày một lần, mỗi lần khoảng 1 - 2 thìa cà phê.
Lưu ý: Mẹo dân gian chữa trẻ chậm nói này cần thực hiện đều đặn trong một khoảng thời gian để đạt hiệu quả. Đồng thời, mẹ cũng cần đảm bảo trẻ không bị dị ứng với lá hẹ hoặc mật ong.
Xem thêm: Cách dạy trẻ 1 tuổi tập nói sành sỏi
1.5. Dùng đậu đen chữa trẻ chậm nói
Đậu đen không chỉ có nhiều lợi ích cho sức khỏe mà còn được cho là hỗ trợ phát triển ngôn ngữ ở trẻ nhỏ. Theo dân gian, nước đậu đen giúp cải thiện khả năng giao tiếp của trẻ.
Cách làm: Mẹ rửa sạch đậu đen và ngâm trong nước khoảng 2 giờ. Sau đó, đun sôi đậu đen với nước cho đến khi đậu mềm. Tiếp theo, mẹ lọc lấy nước để nguội và cho trẻ uống nước đậu đen hàng ngày, mỗi ngày khoảng 100ml.
Lưu ý: Nước đậu đen mẹ có thể thêm chút đường hoặc mật ong để con dễ uống.
Nấu nước đậu đen cho bé uống được nhiều người cho rằng có thể giúp bé nhanh nói hơn.
1.6. Mẹo chất cây cho trẻ nhanh biết nói
Mẹo “chất cây” hay “đặt cây dưới lưỡi” cũng là một mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói được nhiều người truyền miệng.
Cách làm: Chọn cây chuối non hoặc mía non, rửa sạch và cắt thành đoạn 2 - 3 cm. Sau đó, đặt nhẹ đoạn cây dưới lưỡi trẻ hoặc cho trẻ ngậm trong miệng. Có thể nhẩm lời khấn mong trẻ mau biết nói.
Lưu ý: Mẹ cần đảm bảo vệ sinh để tránh vi khuẩn và luôn giám sát trẻ khi ngậm cây để tránh nguy cơ hóc.
Gợi ý: Hướng dẫn dạy trẻ 2 tuổi tập nói sớm
1.7. Mẹo giật đồ chữa chậm nói ở trẻ
Mẹo “giật đồ” cũng là cách dân gian được áp dụng khi trẻ đến tuổi học nói nhưng chưa thể nói hoặc nói không rõ. Người xưa tin rằng việc “giật đồ”, tức là giật đồ ăn của người khác khi họ đang ăn, sẽ giúp “xin vía” giúp trẻ mau biết nói.
Cách làm: Mẹ chỉ cần ra chợ, công viên hoặc những nơi đông người, quan sát xem ai đang ăn, sau đó lại gần “giật” đồ ăn và cho trẻ ăn. Sau khi thực hiện, mẹ không nên giải thích hay nói gì mà hãy đưa trẻ về nhà ngay.
Lưu ý: Mẹo giúp bé nhanh biết nói này có thể gây bất tiện, vì vậy mẹ nên “giật đồ” từ những người lớn tuổi, vì họ chắc chắn đã từng nghe qua mẹo này, sẽ dễ dàng hiểu và thông cảm hơn.
1.8. Cho trẻ ăn lưỡi lợn (heo)
Lưỡi lợn là một mẹo dân gian được cho là có tác dụng hỗ trợ chữa chậm nói ở trẻ. Theo truyền thống, ăn lưỡi lợn có thể kích thích sự phát triển của các cơ quan phát âm.
Cách làm: Mẹ rửa sạch lưỡi lợn, loại bỏ lớp màng trắng bên ngoài. Sau đó hấp hoặc luộc lưỡi lợn đến khi chín. Thái nhỏ và nấu cháo hoặc súp cho trẻ ăn 2 - 3 lần mỗi tuần.
Lưu ý: Khi áp dụng mẹo chữa trẻ chậm nói này, mẹ cần đảm bảo lưỡi lợn được chế biến sạch sẽ và nấu chín kỹ. Đừng quên theo dõi phản ứng của trẻ khi ăn, nếu có dấu hiệu dị ứng hoặc khó chịu, mẹ hãy ngừng sử dụng ngay.
Có thể bạn quan tâm: Cách nấu cháo dinh dưỡng cho trẻ ăn ngon miệng
Nấu cháo hoặc súp lưỡi heo cũng được xem là mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói.
2. Mẹo chữa trẻ chậm nói theo dân gian hiệu quả không?
Các mẹo dân gian chữa trẻ chậm nói trên, chủ yếu là truyền miệng và chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định về tính hiệu quả. Chậm nói ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, chẳng hạn như vấn đề về thính giác, thần kinh... Vì vậy, các mẹo dân gian chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế phương pháp điều trị chuyên môn.
Nếu chỉ áp dụng các mẹo mà không can thiệp kịp thời, cha mẹ có thể bỏ lỡ “thời gian vàng” để điều trị cho bé. Điều này có thể dẫn đến tình trạng trẻ ngày càng lười nói và ngại giao tiếp, ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ và xã hội của bé. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu chậm nói các mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả.
3. Cách chữa chậm nói ở trẻ theo khoa học
Để giúp trẻ tập nói hiệu quả và nhanh chóng, mẹ có thể áp dụng các phương pháp như thường xuyên trò chuyện, sử dụng ngôn từ đơn giản, tạo cơ hội cho con chơi cùng các bạn, đọc sách, nghe nhạc. Cùng tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây:(1) (2)
- Thường xuyên trò chuyện với bé: Việc trò chuyện đều đặn với trẻ giúp bé làm quen với âm thanh, từ ngữ và cách sử dụng ngôn ngữ.
- Giao tiếp với trẻ bằng ngôn từ đơn giản: Khi trò chuyện với bé, mẹ nên nói chậm rãi, rõ ràng và phát âm chuẩn từng từ, vì ở giai đoạn này, thính giác của trẻ rất nhạy cảm và dễ tiếp thu ngôn ngữ.
- Tạo cơ hội cho bé chơi cùng các bạn: Việc chơi cùng bạn bè giúp trẻ học hỏi ngôn ngữ qua các tình huống giao tiếp thực tế. Trẻ sẽ học được từ vựng mới, cách phát âm và cách biểu đạt cảm xúc qua các trò chơi nhóm.
- Cùng con đọc sách mỗi ngày: Đọc sách cho trẻ không chỉ giúp phát triển từ vựng mà còn kích thích trí tưởng tượng và sự sáng tạo.
- Cho bé nghe nhạc: Âm nhạc là một công cụ để kích thích khả năng ngôn ngữ của trẻ. Các bài hát giúp trẻ học phát âm và hiểu được nhịp điệu của lời nói, đồng thời tạo sự thích thú khi học ngôn ngữ.
Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, chơi cùng con để kích thích bé nhanh nói hơn.
Lời khuyên: Song song với những cách trên, mẹ đừng quên chăm sóc dinh dưỡng cho con. Bởi, khi trẻ được cung cấp đầy đủ dưỡng chất sẽ giúp nâng cao chỉ số IQ (thông minh), cải thiện trí nhớ, sự tập trung và sử dụng ngôn ngữ linh hoạt hơn. Theo đó, mẹ nên bổ sung các nhóm thực phẩm gồm protein (thịt, cá, trứng), tinh bột (gạo, ngũ cốc), vitamin và khoáng chất (trái cây, rau củ). Trong đó, bổ sung DHA từ các thực phẩm (cá, dầu cá, sữa…) rất cần thiết cho sự phát triển trí não của bé trong những năm đầu đời, giúp bé cải thiện khả năng tư duy và ngôn ngữ.
Xem thêm: Bổ sung gì cho trẻ nhanh biết nói? 5 nhóm thực phẩm nên có
Sữa Glico ICREO Balance Milk (số 0) 800g cho bé 0-12 tháng tuổi | Glico ICREO
Sữa mát Glico ICREO Balance Milk cho trẻ dưới 1 tuổi với dinh dưỡng cân bằng, hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng, vị sữa thanh nhạt, công nghệ giảm muối,...
595,000VNĐ
Sữa Glico ICREO Grow-up Milk (số 1) 820g dành cho trẻ 1-3 tuổi | Glico ICREO
Sữa mát Nhật Bản Glico ICREO Grow-up Milk cho trẻ 1-3 tuổi êm bụng, nay có thêm MFGM hỗ trợ trẻ tăng cường sức đề kháng, phát triển IQ và EQ hiệu quả.
599,000VNĐ
Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk (số 3) 820g cho trẻ 3+ tuổi | Glico ICREO
Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk cho trẻ từ 3 tuổi trở lên, sữa mát dạng lon 820g, bổ sung Lutein chống oxy hoá, hỗ trợ bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh.
525,000VNĐ
Sữa Glico ICREO - Cùng mẹ nuôi dưỡng trí não bé thêm tinh anh với tiền tố DHA gốc thực vật dễ hấp thu
Nhận thấy DHA là dưỡng chất “vàng” trong sự phát triển trí não, trí thông minh của trẻ, nhưng không phải lúc nào bé cũng hấp thu trọn vẹn dưỡng chất này qua những bữa ăn mẹ chuẩn bị. Sữa mát 100% nội địa Nhật Bản Glico ICREO nỗ lực nghiên cứu và độc quyền bổ sung tiền tố DHA (axit béo α-linolenic) độc quyền từ chiết xuất dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản. Nhờ nguồn gốc từ thực vật lành tính, có khả năng tự tổng hợp và chuyển hóa thành lượng DHA vừa đủ theo nhu cầu của cơ thể giúp bé yêu hấp thu tốt để phát triển trí não và thị giác tinh anh.
Tiền tố DHA từ dầu hạt tía tô xanh có trong Glico ICREO giúp bé phát triển trí não vượt trội, cho con thông minh hơn.
Ngoài ra, các sản phẩm Glico ICREO được tạo ra để tiếp nối lợi ích của da kề da* khi được bổ sung 5 loại Nucleotides hỗ trợ làm tăng độ cao của lớp nhung mao, thúc đẩy quá trình hoàn thiện đường ruột. Qua đó góp phần giúp bé hấp thu tốt hơn và bảo vệ con trước các vi khuẩn có hại từ bên trong.
(*) Da kề da đã được Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization) công nhận là một tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh trên toàn cầu từ năm 2023. Đây là phương pháp để mẹ ôm bé da kề da trong 90 phút đầu sau sinh, giúp con tiếp nhận các lợi khuẩn quý giá từ mẹ (bao gồm Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp.), từ đó hỗ trợ trẻ tiêu hóa khỏe và tăng cường sức đề kháng.(3) (4) (5)
Đặc biệt, không chỉ kế thừa những dưỡng chất kể trên, mỗi phiên bản sữa công thức cho bé Glico ICREO theo mỗi giai đoạn phát triển còn có các ưu điểm nổi bật phải kể đến:
- Glico ICREO Balance Milk (0-12 tháng): Sản phẩm hỗ trợ đề kháng con thêm vững vàng nhờ chứa Beta-carotene (tiền vitamin A) có trong sữa non. Sữa ứng dụng công nghệ khử muối độc quyền làm giảm lượng natri dư thừa, góp phần bảo vệ thận non của bé. Công thức chứa axit palmitic ở vị trí beta (OPO), được kiểm chứng lâm sàng giúp tăng khả năng hấp thu dưỡng chất, hỗ trợ bé êm bụng và giảm nguy cơ táo bón. Kết hợp cùng GOS, sản phẩm góp phần thúc đẩy sự phát triển của lợi khuẩn Bifidus và vi khuẩn axit lactic, hạn chế hại khuẩn, hỗ trợ xây dựng hệ vi sinh đường ruột cân bằng, tương tự như ở trẻ bú mẹ.
- Glico ICREO Grow-up Milk (1 - 3 tuổi): Sữa hỗ trợ củng cố hàng rào miễn dịch của trẻ, hỗ trợ phát triển trí não (IQ) và cảm xúc (EQ) nhờ chứa màng cầu béo MFGM. Đồng thời, sản phẩm góp phần giúp con tăng trưởng khỏe mạnh với Kẽm, Vitamin K.
- Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk (từ 3 tuổi trở lên): Sản phẩm góp phần giúp trẻ phát triển thị giác, bảo vệ mắt bé khỏi tác hại của ánh sáng xanh nhờ được bổ sung thêm chất chống oxy hóa Lutein (dưỡng chất chống oxy hoá có trong các loại rau củ tự nhiên, bao gồm các loại rau có màu xanh lá như rau chân vịt, bông cải xanh, đậu Hà Lan,...).
Sữa mát Glico ICREO giúp bé êm bụng khỏe sức từ ngày đầu tiên.
>> Trao cho con khởi đầu khỏe mạnh bằng cách lựa chọn nguồn dinh dưỡng cân bằng Glico ICREO, êm dịu với hệ tiêu hóa non nớt. Để đặt hàng hoặc biết thêm thông tin chi tiết của sản phẩm, mẹ hãy truy cập TẠI ĐÂY!
4. Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là lời giải đáp cho những thắc mắc phổ biến của các bậc phụ huynh về việc áp dụng mẹo dân gian cũng như cách xử trí phù hợp khi trẻ có biểu hiện chậm nói.
4.1. Áp dụng mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói khi nào là thích hợp?
Cha mẹ có thể tham khảo áp dụng các mẹo dân gian như một phương pháp hỗ trợ tâm lý khi trẻ ở độ tuổi tập nói (từ 12 - 24 tháng). Tuy nhiên, phụ huynh vẫn cần kết hợp chặt chẽ với các phương pháp giao tiếp khoa học hằng ngày để giúp con phát triển ngôn ngữ hiệu quả.
4.2. Trẻ mấy tháng thì được coi là chậm nói?
Nếu trẻ 18 tháng chưa nói được từ đơn nào hoặc 24 tháng chưa nói được cụm từ ngắn 2 từ, trẻ có thể đang gặp tình trạng chậm nói. Lúc này, cha mẹ nên chủ động theo dõi và áp dụng các biện pháp kích thích ngôn ngữ phù hợp cho con.
Bật mí: Cách dạy trẻ 18 tháng tuổi tập nói dễ tiếp thu
4.3. Bên cạnh mẹo dân gian, cha mẹ nên làm gì giúp trẻ nhanh biết nói?
Cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, đọc sách, hát cho trẻ nghe và chủ động đặt câu hỏi để kích thích trẻ phản hồi. Bên cạnh đó, việc hạn chế cho trẻ xem tivi hoặc điện thoại cũng là yếu tố quan trọng giúp tăng cường tương tác thực tế cho bé.
4.4. Khi nào cần đưa trẻ chậm nói đi khám bác sĩ?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ không phản ứng với âm thanh, không quay đầu khi gọi tên hoặc không có phản xạ bắt chước âm thanh khi được 12 - 18 tháng tuổi. Thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện chính xác nguyên nhân và có hướng can thiệp kịp thời cho sự phát triển của bé.
Mẹo dân gian giúp trẻ nhanh biết nói dù được truyền miệng qua nhiều thế hệ nhưng chưa có nghiên cứu khoa học nào kiểm chứng về tính hiệu quả. Vì vậy, cha mẹ cần cân nhắc kỹ trước khi áp dụng. Nếu bé có dấu hiệu chậm nói kéo dài, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, giúp con phát triển ngôn ngữ.
Nguồn tham khảo:
1. National Center for Biotechnology Information (NCBI / PMC). Article PMC10775292 | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10775292. (Đã truy cập 23 10 2026).
2. KidsHealth (Nemours Foundation). Delayed Speech or Language Delay | https://kidshealth.org/en/parents/not-talk.html. (Đã truy cập 23 10 2026).
3. World Health Organization (WHO). Kangaroo mother care started immediately after birth critical for saving lives, new research shows | https://www.who.int/news/item/26-05-2021-kangaroo-mother-care-started-immediately-after-birth-critical-for-saving-lives-new-research-shows. (Đã truy cập 23 10 2026).
4. World Health Organization (WHO Western Pacific). Simple, but lifesaving: Skin-to-skin contact immediately after birth | https://www.who.int/westernpacific/newsroom/feature-stories/item/simple--but-lifesaving--skin-to-skin-contact-immediately-after-birth. (Đã truy cập 23 10 2026).
5. National Center for Biotechnology Information (NCBI / PMC). Article PMC12282193 | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12282193. (Đã truy cập 23 10 2026).
