Làm sao biết sữa mẹ ít hay nhiều? Cách khắc phục mẹ ít sữa

1. Sữa mẹ ít hay nhiều là như thế nào?

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (National Health Service - NHS), sữa mẹ nhiều là khi cơ thể sản xuất đủ hoặc dư thừa lượng sữa bé cần ⁽¹⁾. Ngược lại, mẹ ít sữa là tình trạng sữa mẹ về không đủ đáp ứng nhu cầu sữa của bé. Tình trạng này khác với mất sữa - mẹ đột nhiên không còn sữa cho bé bú.

Thông thường tình trạng ít sữa sau sinh chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Thế nhưng trong một vài trường hợp nếu không được khắc phục đúng cách thì có thể dẫn đến mất sữa hoàn toàn.

2. Làm sao biết sữa mẹ ít hay nhiều? Nhận biết qua các dấu hiệu sau

Để nhận biết nguồn sữa mẹ có đang đáp ứng đủ nhu cầu của bé hay không, mẹ có thể quan sát qua các tín hiệu từ cả hai phía: đối với sữa đủ, bé thường bú nhịp nhàng, tăng cân đều và thỏa mãn sau cữ bú, trong khi ở tình trạng ít sữa, bé sẽ có xu hướng quấy khóc do đói, tăng cân chậm và mẹ khó nhận thấy sự thay đổi kích thước bầu ngực sau khi cho con bú.

2.1. Dấu hiệu mẹ sữa nhiều hoặc đủ cho con bú

Thông tin từ NHS cho biết, nếu nguồn sữa đáp ứng tốt nhu cầu của bé, mẹ có thể nhận thấy một số dấu hiệu như nhịp bú đều và có tiếng nuốt, bé bú thoải mái hoặc bầu ngực mẹ mềm hơn sau cữ bú,... Cụ thể: ⁽²⁾

Dấu hiệu ở trẻ:

• Nhịp bú đều và có tiếng nuốt: Ban đầu bé mút nhanh để kích thích phản xạ xuống sữa, sau đó chuyển sang nhịp mút - nuốt chậm, đều và có những khoảng nghỉ ngắn.
• Má căng tròn khi bú: Hai má của bé giữ nguyên độ căng, không bị hõm vào trong suốt quá trình bú.
• Bé bú thoải mái: Bé bú bình tĩnh, thư giãn, không quấy khóc hoặc cáu gắt giữa cữ bú.
• Tự nhả ti khi no: Sau khi bú đủ, bé sẽ chủ động nhả ti và kết thúc cữ bú.
• Miệng ẩm sau khi bú: Miệng của bé vẫn ẩm, cho thấy bé đã bú được lượng sữa phù hợp.
• Bé no và hài lòng: Sau hầu hết các cữ bú, bé có biểu hiện no bụng, dễ chịu và hài lòng.

Dấu hiệu ở mẹ:

• Bầu ngực mềm hơn sau cữ bú: Ngực trở nên mềm hơn do sữa đã được bé bú sữa xong.
• Núm vú không biến dạng: Sau khi cho bú, núm vú vẫn giữ hình dạng bình thường, không bị dẹt, co kéo hay chuyển sang màu trắng.
• Cảm giác thư giãn: Mẹ có thể thấy thư giãn hoặc hơi buồn ngủ sau khi cho con bú nhờ sự giải phóng các hormone như oxytocin.
• Không đau khi cho con bú: Mẹ không cảm thấy đau ở bầu ngực hoặc núm vú trong lúc bé bú; chỉ một vài cữ bú đầu sau sinh có thể hơi khó chịu do lực mút của bé.

2.2. Dấu hiệu mẹ ít sữa sau sinh

Làm sao để nhận biết mẹ có ít sữa sau sinh? Theo đó mẹ có thể nhận biết tình trạng này thông qua một số dấu hiệu như trẻ quấy khóc khi ngưng bú mẹ, trẻ tăng cân chậm hoặc bị chững cân, trẻ đi tiểu ít,... Chi tiết như sau:

Dấu hiệu ở trẻ:

• Trẻ quấy khóc khi ngừng bú mẹ: Thông thường sau khi bú no, trẻ sẽ ngủ ngay hoặc vui vẻ tương tác cùng cha mẹ. Thế nhưng nếu mẹ bị ít sữa, trẻ bú không no con sẽ quấy khóc, liếm môi, thè lưỡi, miệng di chuyển liên tục để tìm bầu vú mẹ…
• Trẻ tăng cân chậm hoặc bị chững cân: Cân nặng là một trong những yếu tố phản ánh trẻ có đang phát triển tốt và khỏe mạnh hay không. Vì thế nếu trẻ tăng cân chậm, thậm chí bị chững cân, rất có thể lượng sữa mẹ đang không đủ để đáp ứng nhu cầu của con.
• Trẻ đi tiểu ít: Sữa mẹ dễ tiêu hóa nên trẻ bú mẹ sẽ đi tiểu nhiều hơn. Do đó, theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), với trẻ bú mẹ hoàn toàn nhưng đi tiểu ít hơn 6 lần/ngày và số lần đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi ngày (sau bốn ngày đầu đời) có thể là dấu hiệu mẹ ít sữa sau sinh. ⁽³⁾
• Trẻ bú nhanh do mẹ hết sữa: Trung bình mỗi cữ bú mẹ của bé sẽ kéo dài khoảng 10 - 20 phút. Tuy nhiên nếu trẻ bú chưa tới 5 phút mà đã ngừng và khóc, sữa mẹ cũng không tiết ra nữa đó có thể là dấu hiệu mẹ ít sữa.

Dấu hiệu ở mẹ

• Mẹ cố gắng hút sữa nhưng vẫn không có sữa: Trường hợp bé có dấu hiệu chưa bú no, mẹ có thể thử dùng tay nặn hoặc dùng máy hút sữa. Tuy nhiên nếu đã áp dụng những cách trên nhưng sữa vẫn không tiết ra thêm thì có thể sữa mẹ về khá ít.
• Bầu vú không thay đổi hoặc ít thay đổi sau sinh: Sau khoảng 3 ngày cho bé bú, cơ thể mẹ sẽ tự nhận diện và thay đổi kích thước ngực cho phù hợp. Vì thế nếu sau 3 ngày, kích thước ngực của mẹ không lớn hơn thì có thể cơ thể mẹ không nhận diện được là cần tạo sữa cho bé bú.

Tìm hiểu thêm: Trẻ sơ sinh không chịu bú mẹ: Nguyên nhân và giải pháp

3. Vì sao mẹ ít sữa sau sinh? Những nguyên nhân khiến sữa mẹ về ít

Có rất nhiều nguyên nhân khiến mẹ ít sữa. Trong đó điển hình là căng thẳng kéo dài, đi kèm có thể là chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, tác dụng phụ của thuốc,... Thông tin cụ thể của các nguyên nhân làm mẹ về ít sữa như sau:

• Căng thẳng kéo dài: Việc chăm sóc bé có thể khiến mẹ bị căng thẳng, mệt mỏi và lo âu kéo dài. Tuy nhiên điều này có thể làm giảm tiết Hormone tạo sữa, khiến sữa về ngày càng ít hơn.
• Sinh hoạt kém khoa học: Sau sinh, cơ thể mẹ cần nghỉ ngơi hợp lý để phục hồi. Nếu không nghỉ ngơi hợp lý, thường xuyên thức khuya sẽ làm lượng sữa mẹ tiết ít dần đi.
• Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn: Chế độ ăn uống thiếu hụt dinh dưỡng, kiêng khem quá mức sẽ khiến mẹ bị suy nhược và ít sữa.
• Dấu hiệu của bệnh lý: Một số bệnh lý như viêm vú, áp xe vú, tắc tia sữa, rối loạn nội tiết hoặc thiếu máu có thể cản trở quá trình tạo sữa.
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc: Một số loại thuốc, phổ biến là thuốc tránh thai chứa estrogen hoặc thuốc kháng sinh dùng sau sinh mổ, có thể làm giảm lượng sữa tiết ra.
• Bé bú sai cách: Bé bú lắt nhắt, ngậm bắt núm vú không đúng hoặc không bú cạn bầu sữa cũng làm giảm tín hiệu kích thích cơ thể sản xuất sữa, từ đó khiến lượng sữa ít đi.
• Sử dụng máy hút sữa sai cách: Lực hút quá mạnh từ máy hút sữa có thể làm tổn thương đầu ngực, khiến cho lượng sữa tiết ra
• Mẹ sinh non: Mẹ sinh non có thể về sữa chậm và ít hơn những mẹ khác do cơ chế sản xuất sữa chưa hoàn thiện.

4. Mẹ bị ít sữa có sao không?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO), sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ⁽⁴⁾. Khi sữa mẹ về ít, bé sẽ không đủ nguồn dinh dưỡng để phát triển cân nặng, chiều cao, trí não,... Đề kháng cũng yếu và dễ mắc bệnh vặt hơn những bé bú đủ sữa.

Đối với mẹ, việc sữa về ít còn làm trầm trọng hơn tình trạng căng thẳng vốn có. Hệ quả, mẹ có thể bị mất sữa hoàn toàn.

5. Mẹ ít sữa phải làm sao? Mách mẹ các cách hỗ trợ cải thiện

Khi nhận thấy các dấu hiệu ít sữa, mẹ nên cố gắng cho bé bú thường xuyên, thiết lập lại chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý,... Cụ thể:

• Cho trẻ bú thường xuyên để kích thích sữa về nhiều.
• Cho trẻ bú đều cả 2 bên bầu ngực. Mẹ lưu ý cho bé bú cạn sữa để thúc đẩy quá trình tạo tiết sữa của cơ thể.
• Ăn uống cân bằng, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cũng như các thực phẩm lợi sữa, tránh những loại thực phẩm có thể gây mất sữa.
• Uống nhiều nước để gọi sữa mẹ về nhiều.
• Nghỉ ngơi hợp lý, tranh thủ chợp mắt những lúc trẻ ngủ.
• Massage bầu ngực thường xuyên để giúp sữa về nhiều và hạn chế tình tắc tia sữa.
• Ôm bé sát người và duy trì tiếp xúc da kề da thường xuyên giúp kích thích cơ thể mẹ tiết các hormone hỗ trợ sản xuất và phóng thích sữa, từ đó góp phần tăng nguồn sữa và giúp bé bú hiệu quả hơn.

Dù đã làm những cách trên nhưng sữa mẹ vẫn ít, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn sữa công thức phù hợp. Khuyến khích mẹ nên chọn sữa có công thức cân bằng để con dễ dàng tiêu hóa và hấp thu, đồng thời vị nhạt để bé dễ làm quen.

Sữa Glico ICREO Balance Milk (số 0) 800g cho bé 0-12 tháng tuổi | Glico ICREO

Sữa mát Glico ICREO Balance Milk cho trẻ dưới 1 tuổi với dinh dưỡng cân bằng, hỗ trợ tiêu hóa và tăng sức đề kháng, vị sữa thanh nhạt, công nghệ giảm muối,...

614,000VNĐ

Glico ICREO Balance Milk: Vị thanh nhạt, dinh dưỡng cân bằng cho bé yêu

Da kề da là phương pháp được WHO đưa vào tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh từ năm 2003 ⁽⁵⁾. Chỉ cần duy trì khoảng 90 phút để bé nằm áp sát trên ngực mẹ ngay sau sinh ⁽⁶⁾, phương pháp này không chỉ hỗ trợ trẻ bú mẹ sớm và hiệu quả hơn mà còn giúp bé tiếp xúc với hệ lợi khuẩn tự nhiên trên da mẹ. Nhờ đó, góp phần tăng cường sức khỏe tiêu hóa và củng cố hệ miễn dịch cho trẻ ngay từ những tháng ngày đầu đời.

Tiếp nối những giá trị tuyệt vời ấy, mà Glico ICREO Balance Milk (trẻ 0-12 tháng) ra đời, mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng nâng niu hệ tiêu hóa của con. Cụ thể sản phẩm chứa đến 5 loại Nucleotides giúp làm tăng độ cao của lớp nhung mao, thúc đẩy quá trình hoàn thiện của ruột và làm tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và phòng ngừa vi khuẩn gây bệnh từ bên trong. Kết hợp với Beta-carotene (tiền vitamin A) giúp đề kháng thêm vững vàng. Ngoài ra, Beta-carotene cũng là thành phần tạo nên màu vàng đậm đặc trưng của dòng sữa này.

Axit palmitic liên kết ở vị trí beta (OPO) có trong Glico ICREO Balance Milk cũng đã được kiểm chứng lâm sàng là có tác dụng tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và nhẹ bụng, không gây táo bón. Sữa còn có chất xơ GOS giúp tăng lợi khuẩn giúp hệ tiêu hóa thêm khỏe mạnh.

Hơn nữa, sản phẩm có độ đường chỉ 10,3% đến từ đường Lactose (đường tự nhiên có trong sữa). Điều này giúp Glico ICREO Balance Milk có vị thanh nhất trong các loại sữa, nhờ đó mà trẻ dễ dàng làm quen từ lần đầu.

Glico ICREO Balance Milk là sản phẩm duy nhất trên thị trường bổ sung axit béo α-linolenic từ dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản - tiền chất DHA, hỗ trợ phát triển trí não và thị giác của trẻ. Bên cạnh đó, sản phẩm còn ứng dụng công nghệ khử muối giúp giảm hàm lượng natri, hạn chế tích nước và khoáng chất dư thừa, góp phần bảo vệ bé khỏi nguy cơ mất nước trong thời tiết nắng nóng.

>> Để khám phá thêm thông tin về các sản phẩm Glico ICREO, mời mẹ truy cập TẠI ĐÂY.

6. Làm sao để phòng ngừa tình trạng ít sữa sau sinh?

Để hạn chế nguy cơ bị ít sữa sau sinh, mẹ nên:

• Da kề da sau sinh để trẻ tận hưởng được những giọt sữa non quý giá, đồng thời giúp kích thích sữa về nhiều hơn.
• Cho bé bú đúng cách và đều đặn để kích thích sữa mẹ về.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng.
• Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng.

7. Các câu hỏi thường gặp

Bên cạnh việc tìm hiểu làm sao biết sữa mẹ ít hay nhiều, mẹ cũng nên nắm rõ một số vấn đề quan trọng dưới đây:

7.1. Khi nào mẹ cần gặp bác sĩ?

Mẹ ít sữa sau sinh có thể là dấu hiệu của bệnh lý. Vì thế trong một số trường hợp, mẹ cần đến bác sĩ để được thăm khám và tư vấn. Những trường hợp này bao gồm:

• Sữa đột ngột giảm đáng kể trong một thời gian ngắn:
• Ngực bị viêm, sưng đau, cứng, hoặc cảm thấy đau khi cho bé bú.
• Cảm thấy mệt mỏi quá mức, chóng mặt hoặc có triệu chứng bất thường khác.

7.2. Có nên áp dụng các mẹo dân gian hỗ trợ tăng tiết sữa không?

Một số mẹo dân gian gọi sữa về như uống nước lá đinh lăng, chè vằng, lá vối, chườm ấm bầu ngực,... được nhiều mẹ tin là có thể hỗ trợ tăng tiết sữa. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả của các phương pháp này, vì vậy mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện.

7.3. Nên làm gì khi mẹ nhiều sữa?

Khi sữa mẹ quá nhiều, mẹ nên cho bé bú hết một bên ngực trước khi chuyển sang bên còn lại để bé nhận được cả sữa đầu và sữa cuối. Nếu ngực quá căng, mẹ có thể hút bớt một lượng sữa để giảm khó chịu và giúp bé bú dễ hơn. Đồng thời, mẹ cũng nên chọn tư thế bú phù hợp khi cho bú, chẳng hạn tư thế ngả lưng để giúp kiểm soát dòng sữa và hạn chế bé bị sặc sữa lên mũi.

Nhận biết đúng dấu hiệu giúp mẹ trả lời được câu hỏi làm sao biết sữa mẹ ít hay nhiều và tránh những lo lắng không cần thiết trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu nhận thấy nguồn sữa chưa đáp ứng nhu cầu của bé, mẹ nên áp dụng các biện pháp tăng tiết sữa khoa học và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia khi cần để đảm bảo bé được bú đủ và phát triển khỏe mạnh.

Tài liệu tham khảo:

1. NHS. Milk supply | https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/feeding-your-baby/breastfeeding/breastfeeding-challenges/milk-supply/ (đã truy cập 10/07/2026)

2. NHS. Breastfeeding: is my baby getting enough milk? | https://www.nhs.uk/baby/breastfeeding-and-bottle-feeding/breastfeeding-problems/enough-milk/ (đã truy cập 10/07/2026)

3. UNICEF. How do I know my baby is getting enough breastmilk? | https://www.unicef.org/eca/stories/how-do-i-know-my-baby-getting-enough-breastmilk (đã truy cập 10/07/2026)

4. WHO. Infant and young child feeding | https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding (đã truy cập 10/07/2026)

5. WHO. Kangaroo mother care | https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/5e50c4bf-9eed-4208-a5a6-45dab3f89c6f/content (đã truy cập 10/07/2026)

6. WHO. Simple, but lifesaving: skin-to-skin contact immediately after birth | https://www.who.int/westernpacific/newsroom/feature-stories/item/simple--but-lifesaving--skin-to-skin-contact-immediately-after-birth (đã truy cập 10/07/2026)