1. Ọe khan (nôn khan) là tình trạng gì?
Ọe khan được hiểu là tình trạng cơ thể có cảm giác và phản xạ giống như nôn (co thắt cơ bụng, buồn nôn, kích thích họng) nhưng không tống ra được thức ăn hay dịch dạ dày (1). Bên cạnh cảm giác buồn nôn, mẹ có thể thấy trẻ có các triệu chứng khác kèm theo như: đổ mồ hôi, ớn lạnh, khó tiêu, đau bụng.
Xem thêm: Trẻ bị đau bụng buồn nôn: Nguyên nhân & cách xử lý phù hợp
2. Nguyên nhân gì khiến trẻ hay bị ọe khan?
Theo chia sẻ từ Cleveland Clinic và Medical News Today, tình trạng bé bị oẹ khan có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như trào ngược dạ dày thực quản, nhiễm trùng đường hô hấp, căng thẳng, tác dụng phụ của thuốc, có dị vật mắc trong cổ họng hoặc do trẻ vui chơi, chạy nhảy quá sức. Ngoài ra, hiện tượng này đôi khi cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý khác cần được theo dõi và kiểm tra sớm.(1), (2)
2.1. Trào ngược dạ dày thực quản
Đây là hiện tượng thức ăn, dịch axit từ dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản. Khác với người lớn, trẻ nhỏ dễ bị trào ngược dạ dày do hệ tiêu hóa của con chưa hoàn thiện và cơ vòng thực quản dưới còn yếu. Lúc này, trẻ thường bị nôn khan, kèm theo các triệu chứng khác như đau ngực, khó thở, khó nuốt, quấy khóc, biếng ăn,...
Xem thêm: Trẻ 1 tuổi ăn vào là nôn: Nguyên nhân và giải pháp khắc phục
2.2. Nhiễm trùng đường hô hấp
Theo tài liệu được đăng tải trên PMC, tình trạng trẻ bị nôn khan cũng có thể là do nhiễm trùng đường hô hấp (3). Đây là tình trạng các cơ quan trong hệ hô hấp (mũi, họng, khí quản, thanh quản, phổi) bị virus hoặc vi khuẩn tống công. Từ đó khiến trẻ bị viêm mũi, viêm họng, viêm amidan,... Khi bị nhiễm trùng đường hô hấp, trẻ thường có những cơn ho kéo dài và dữ dội gây áp lực lên cơ hoành và dạ dày. Điều này có thể kích thích phản xạ nôn và khiến bé bị oẹ khan.
2.3. Căng thẳng
Trẻ hay bị ọe khan cũng có thể do gặp những thay đổi khiến con cảm thấy căng thẳng hoặc lo lắng (1). Chẳng hạn như trẻ lần đầu đi học, thay đổi chỗ ở, mẹ đi công tác xa nhà,.. Tâm lý căng thẳng quá mức có thể kích thích cơ thể con sản sinh hormone adrenaline gây ra cảm giác buồn nôn.
2.4. Tác dụng phụ của thuốc
Cleveland Clinic cũng đề cập thêm, tác dụng phụ của thuốc có thể khiến trẻ bị nôn khan (1). Cụ thể, một số loại thuốc kháng sinh có thể kích thích dạ dày và làm trẻ có cảm giác buồn nôn, khó chịu sau khi uống.
2.5. Có dị vật vướng bên trong cổ họng
Hiện tượng này có thể khiến bé hay nôn khan nhiều lần, cảm thấy khó chịu, đau rát họng,... Khi thấy con có dấu hiệu nghi ngờ bị hóc, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để được thăm khám và xử lý kịp thời. Lưu ý, không nên tự ý can thiệp tại nhà vì hành động này có thể khiến dị vật đi sâu hơn, gây tổn thương vòm họng hoặc thực quản.
Đọc thêm: Trẻ sơ sinh hay bị nhợn: Nguyên nhân, cách xử lý & phòng ngừa
2.6. Vui chơi, chạy nhảy quá sức
Nhiều trường hợp trẻ vận động quá mức khiến cơ hoành co lại và gây nôn khan. Ngoài ra, trẻ chạy nhảy nhiều sau khi ăn cũng dễ gặp tình trạng này do thức ăn chưa kịp tiêu hóa hết đã bị tác động bởi chuyển động mạnh. Từ đó khiến dạ dày co bóp bất thường và khiến bé bị oẹ khan.
2.7. Các bệnh lý khác
Hiện tượng nôn khan thường xuyên ở trẻ có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý khác. Chẳng hạn như viêm đại tràng cấp và mạn tính, viêm dạ dày - tá tràng, tắc ruột,...
Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị nôn trớ nhiều lần trong ngày
3. Trẻ hay bị ọe khan có sao không?
Bé hay nôn khan có thể chỉ là phản xạ sinh lý bình thường, chẳng hạn như nuốt nhiều không khí khi bú, ăn quá no hoặc do trào ngược dạ dày thực quản. Nếu bé vẫn ăn ngủ tốt, tăng cân và phát triển bình thường thì tình trạng này thường không quá đáng lo ngại.
Tuy nhiên, khi trẻ bị ọe khan xảy ra thường xuyên, cha mẹ nên chú ý theo dõi kỹ tình trạng sức khỏe của con và không nên chủ quan. Đồng thời, cần đưa trẻ đi khám sớm nếu kèm theo các dấu hiệu bất thường.
4. Nên làm gì khi thấy trẻ hay bị ọe khan
Để hỗ trợ cải thiện tình trạng bé hay nôn khan, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, xây dựng chế độ ăn uống phù hợp, vệ sinh mũi họng sạch sẽ và bổ sung đủ nước cũng như điện giải cho con. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên ưu tiên cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát để bé cảm thấy dễ chịu hơn.
4.1. Tích cực cho trẻ nghỉ ngơi
Trẻ bị nôn khan thường dễ bị mệt và khó chịu, vì thế mẹ nên cho bé nằm nghỉ ngơi. Đồng thời, mẹ nên kê gối nâng cao đầu trẻ và hướng dẫn con hít thở sâu. Việc này giúp hạn chế trào ngược, giảm cảm giác buồn nôn và giúp bé dễ chịu hơn.
4.2. Điều chỉnh chế độ ăn uống của con
Với trẻ dưới 6 tháng tuổi còn uống sữa hoàn toàn, mẹ nên chia nhỏ cữ bú trong ngày để hỗ trợ con tiêu hóa và hấp thu tốt hơn. Đồng thời, mẹ cũng cần cho trẻ bú đúng tư thế và không cho con nằm ngay sau khi uống sữa nhằm hạn chế tình trạng trào ngược gây ra nôn khan.
Trường hợp bé đã bắt đầu ăn dặm, mẹ nên ưu tiên chọn các loại thực phẩm dễ nuốt như cháo, súp, chuối,... Việc này giúp hệ tiêu hóa của trẻ hoạt động nhẹ nhàng hơn và giảm cảm giác buồn nôn. Ngoài ra, mẹ chỉ nên cho con ăn từng chút một, vì “chiếc bụng nhỏ” của trẻ vẫn còn nhạy cảm sau khi ọe khan.
Xem thêm: Bé 2 tuổi ăn không tiêu bị nôn: Nguyên nhân, cách xử lý hiệu quả
4.3. Vệ sinh mũi họng cho trẻ
Nếu trẻ hay bị ọe khan do nhiễm trùng đường hô hấp kèm theo sổ mũi, đau họng, ho nhiều,... thì mẹ nên vệ sinh mũi họng cho con bằng nước muối sinh lý để sát khuẩn. Nếu bé có nhiều dịch mũi, mẹ có thể dùng dụng cụ hút mũi để làm sạch. Với trẻ lớn hơn, cha mẹ nên hướng dẫn con súc miệng bằng nước muối để giảm kích ứng vùng họng và cải thiện triệu chứng nôn khan.
4.4. Bổ sung nước và điện giải cho con
Dù trẻ nôn khan không ra dịch nhưng triệu chứng này vẫn khiến con dễ mất nước do cơ thể bị đổ mồ hôi. Ngoài ra, tình trạng nôn khan còn khiến vùng họng của bé dễ bị khô và rát. Vì thế, cha mẹ nên bổ sung nước và điện giải cho trẻ để tránh con bị mất nước, đồng thời làm dịu cổ họng và giảm cảm giác buồn nôn và khó chịu. Đồng thời, nước cũng rất cần thiết để hỗ trợ hệ tiêu hóa của bé hoạt động hiệu quả hơn.
Xem thêm: Nguyên nhân bé 3 tuổi ăn không tiêu bị nôn và cách khắc phục
4.5. Sử dụng liệu pháp hương thơm
Cha mẹ có thể cho trẻ ngửi nhẹ một số hương liệu tự nhiên như tinh dầu gừng, bạc hà hoặc thảo quả để giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn và hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này vẫn còn khá hạn chế và không phù hợp với mọi trẻ. Vì vậy, cha mẹ không nên cho bé hít quá nhiều và tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ hoặc trẻ có cơ địa nhạy cảm.
Bỏ túi: Mẹo dân gian chữa nôn trớ ở trẻ sơ sinh & lưu ý nên biết
4.6. Cho trẻ mặc quần áo thoải mái, dễ chịu
Khi trẻ bị ọe khan hoặc buồn nôn, cha mẹ nên ưu tiên cho bé mặc quần áo rộng rãi, mềm mại và thoáng mát để giúp cơ thể dễ chịu hơn. Những trang phục quá chật, ôm sát vùng cổ hoặc bụng có thể làm trẻ cảm thấy khó thở, tăng cảm giác khó chịu và dễ kích thích phản xạ buồn nôn.
5. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?
Khi trẻ bị nôn khan nhiều lần trong ngày kèm theo các dấu hiệu sau đây:
- Nôn khan kéo dài quá 24 giờ.
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu.
- Bỏ bú, chán ăn.
- Sốt cao, co giật.
- Đau bụng, đau ngực dữ dội.
- Tiêu chảy, mất nước nặng.
- Khó thở, tím tái.
- Nghi ngờ hóc dị vật.
Tìm hiểu ngay: Trẻ bị nôn và đi ngoài: Triệu chứng, nguyên nhân & cách xử lý
6. Làm thế nào để phòng tránh tình trạng trẻ hay bị ọe khan?
Để ngăn ngừa tình trạng trẻ trẻ hay bị nôn khan, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ nằm hoặc chạy nhảy sau khi ăn, không nên cho trẻ ăn quá no, thức ăn cần chế biến phù hợp và tạo môi trường thoải mái tránh khiến trẻ bị căng thẳng. Cụ thể cha mẹ nên:
- Hạn chế cho con nằm hoặc chạy nhảy quá sức sau khi ăn.
- Mẹ không nên cho trẻ ăn quá no để giảm áp lực lên dạ dày, hạn chế gây ra tình trạng trào ngược.
- Nên cho trẻ ăn chậm, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một lần.
- Thức ăn của trẻ cần được nấu chín kỹ, đảm bảo sạch sẽ để hạn chế gây nhiễm khuẩn đường ruột - nguyên nhân gây kích ứng dạ dày và phản xạ nôn.
- Theo Cleveland Clinic, cha mẹ cũng nên giữ cho không gian nghỉ ngơi thông thoáng, tránh mùi thức ăn hoặc mùi hương quá nồng.(1)
- Tạo môi trường vui vẻ, thoải mái, không la mắng hoặc gây áp lực khiến trẻ bị căng thẳng.
Ngoài ra, mẹ cũng nên ưu tiên cho trẻ bú mẹ ít nhất 6 tháng đầu đời và duy trì đến 2 năm để con được nhận nhiều dưỡng chất, kháng thể quý giá từ sữa mẹ. Trường hợp bất khả kháng phải dùng sữa công thức, khuyến khích mẹ chọn sản phẩm có nguồn dinh dưỡng cân bằng giúp con có hệ tiêu hóa khỏe và tăng cường đề kháng tự nhiên.
Giải đáp: Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không?
Glico ICREO - Nguồn dinh dưỡng cân bằng như da kề da giúp con êm bụng, khỏe sức từ ngày đầu tiê
Da kề da (phương pháp Kangaroo) là phương pháp cho trẻ tiếp xúc với cơ thể mẹ ngay sau sinh giúp con được nhận nguồn lợi khuẩn tự nhiên (đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp.). Đây là lợi thế quan trọng giúp trẻ có hệ tiêu hóa và đề kháng vững chắc từ khi chào đời (4). Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization), da kề da có thể giúp cứu sống hơn 150.000 trẻ sơ sinh mỗi năm. Đặc biệt ở trẻ nhẹ cân, áp dụng phương pháp này còn góp phần giảm tới 40% nguy cơ tử vong.(5)
Chính nhờ những lợi ích quan trọng này mà WHO khuyến nghị da kề da nên được xem là một thực hành chăm sóc thiết yếu đối với trẻ sơ sinh. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng đã khuyến cáo áp dụng phương pháp này từ năm 2014.(6)
Nhấn mạnh thêm về lợi ích của da kề da, TS. BS. Lê Quang Thanh - Nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM, Chủ tịch Hội Y học Bà mẹ và Thai nhi TP.HCM (HSMFM), Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) chia sẻ: “Da kề da không chỉ là một lựa chọn, mà là tiêu chuẩn y khoa có thể cứu sống trẻ sơ sinh ngay từ những giây phút đầu đời. Nhưng tại Việt Nam, chỉ 39% mẹ được thực hiện Da kề da đủ 90 phút, khiến nhiều trẻ sơ sinh mất đi lợi ích quý giá này.” (7)
Nhằm tiếp nối những lợi ích quý giá của phương pháp da kề da, các sản phẩm thực phẩm bổ sung Glico ICREO mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng với thành phần được chọn lọc kỹ lưỡng. Qua đó giúp bé êm bụng, khỏe sức ngay từ những ngày đầu đời, tựa như cảm giác dịu êm và an toàn khi được mẹ ôm ấp da kề da.
Các sản phẩm Glico ICREO được bổ sung 5 loại Nucleotides, có tác dụng làm tăng độ cao của lớp nhung mao, thúc đẩy quá trình hoàn thiện của ruột để làm tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Bởi vì khoảng 70% hệ miễn dịch biểu mô nằm ở đường ruột nên tiêu hóa khỏe còn giúp kích thích nhiều kháng thể IgG và IgA được sản sinh ra, qua đó giúp bé phòng ngừa vi khuẩn gây bệnh từ bên trong.
Hơn nữa, Axit palmitic liên kết ở vị trí beta (OPO) trong Glico ICREO đã được kiểm chứng lâm sàng là có tác dụng tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và nhẹ bụng, không gây táo bón cho trẻ. Đồng thời, thành phần Glico ICREO còn có chất xơ GOS - nguồn thức ăn cho lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột cho bụng bé thêm êm, khỏe.
Glico ICREO còn bổ sung tiền tố DHA độc quyền có chiết xuất từ dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản. Thành phần này có nguồn gốc thực vật lành tính giúp trẻ hấp thu dễ dàng, không bị nặng bụng. Từ đó chuyển hóa thành lượng DHA vừa đủ với cơ thể của bé giúp con phát triển trí não thêm tinh anh cùng đôi mắt sáng khỏe.
Để đồng hành cùng trẻ chinh phục các cột mốc phát triển, mỗi sản phẩm Glico ICREO được ứng dụng công nghệ và thêm vào những yếu tố dinh dưỡng thiết yếu:
- Glico ICREO Balance Milk (0-12 tháng tuổi) bảo vệ thận non của bé nhờ ứng dụng công nghệ khử muối độc quyền và Beta-carotene (tiền vitamin A) có trong trong sữa non cho đề kháng của bé thêm vững vàng. Đặc biệt, sản phẩm có độ đường 10,3% đến từ đường Lactose (đường tự nhiên có trong sữa) cho bé dễ dàng hợp tác từ lần đầu.
- Glico ICREO Grow-up Milk (9-36 tháng tuổi) giúp trẻ củng cố miễn dịch, tăng IQ và EQ vì có màng cầu béo MFGM.
- Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk (từ 3 tuổi trở lên) bảo vệ và hỗ trợ phát triển thị giác của trẻ nhờ bổ sung thành phần Lutein quý giá.
7. Câu hỏi thường gặp
Về vấn đề trẻ hay bị ọe khan, nhiều mẹ có các băn khoăn chưa được làm rõ. Sau đây là lời giải đáp phù hợp cho một số thắc mắc thường gặp:
7.1. Trẻ bị nôn khan nhiều lần trong ngày có phải do trào ngược dạ dày không?
Có thể, nhưng cha mẹ nên theo dõi xem con có các triệu chứng khác của tình trạng trào ngược dạ dày (khó nuốt, đau ngực, khó thở,...) hay không. Để biết chính xác về tình trạng sức khỏe của trẻ, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được kiểm tra.
7.2. Trẻ đang bị nôn khan nên ăn gì để nhanh khỏi?
Mẹ nên cho con ăn những món dễ tiêu như cháo, canh, súp,... Ngoài ra, mẹ có thể cho vào đồ ăn của trẻ một chút gừng giúp con giảm nôn khan và cảm thấy dễ chịu hơn.
Gợi ý: Cách nấu cháo dinh dưỡng cho bé ăn ngon miệng, dễ làm
7.3. Có nên cho trẻ dùng thuốc trị nôn không?
Cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc trị nôn cho trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của con.
Qua nội dung trên đây, hy vọng đã giúp mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng trẻ hay bị ọe khan và cách xử lý phù hợp. Quan trọng hơn là mẹ cần giữ bình tĩnh khi bé có triệu chứng này để tìm giải pháp chăm sóc phù hợp, giúp con cảm thấy dễ chịu hơn. Nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám để có giải pháp điều trị kịp thời.
Tài liệu tham khảo:
1. Cleveland Clinic. Dry Heaving | https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/dry-heaving (đã truy cập 12/05/2026).
2. Medical News Today. How to stop dry heaving | https://www.medicalnewstoday.com/articles/320313 (đã truy cập 12/05/2026).
3. PMC. Nausea, Vomiting, and Diarrhea Are Common in Community-Acquired Acute Viral Respiratory Illness | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10238766/ (đã truy cập 12/05/2026).
4. PMC. Early life bifidobacterial mother–infant transmission: greater contribution from the infant gut to human milk revealed by microbiomic and culture-based methods | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12282193/ (đã truy cập 12/05/2026).
5. WHO. Kangaroo mother care started immediately after birth critical for saving lives, new research shows | https://www.who.int/news/item/26-05-2021-kangaroo-mother-care-started-immediately-after-birth-critical-for-saving-lives-new-research-shows (đã truy cập 12/05/2026).
6. Báo Tin tức. Phương pháp ‘da kề da’ giúp mẹ và bé khỏe mạnh ngay sau sinh | https://baotintuc.vn/y-te/phuong-phap-da-ke-da-giup-me-va-be-khoe-manh-ngay-sau-sinh-20250313192601183.htm (đã truy cập 12/05/2026).
7. Báo Nhịp cầu đầu tư. Glico Việt Nam nâng cao nhận thức về lợi ích của Da kề da cho trẻ khởi đầu khỏe mạnh | https://nhipcaudautu.vn/su-kien-doanh-nghiep/glico-viet-nam-nang-cao-nhan-thuc-ve-loi-ich-cua-da-ke-da-cho-tre-khoi-dau-khoe-manh-3361941/ (đã truy cập 12/05/2026).
Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)
Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!
614,000VNĐ
Sữa Glico ICREO số 1 Grow-up Milk 820g (1-3 tuổi)
Glico ICREO GROW-UP MILK - Xây dựng một cơ thể khỏe mạnh và cường tráng. Chứa thành phần MFGM có nguồn gốc từ sữa. Sản phẩm dạng thanh, một thanh pha được 100ml thành phẩm. Khối lượng tịnh: 820g.
545,000VNĐ
Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk số 3 820g (trên 3 tuổi)
Thực phẩm bổ sung ICREO Learning Milk (Glico ICREO số 3) được đóng gói trong lon thiếc màu xanh đặc trưng, dạng bột thơm nhẹ, dinh dưỡng cân bằng nay đã có thêm Lutein - Dưỡng chất chống oxy hoá, hỗ trợ bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh để bé tinh anh trong hành trình học hỏi!
525,000VNĐ