Các giai đoạn phát triển của trẻ sơ sinh đến khi 1 tuổi

1. Các mốc phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ quan trọng nhất

Một số hệ thống y khoa uy tín như Johns Hopkins Medicine, Children’s Hospital of Orange County (CHOC), bệnh viện Mayo Clinic cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết, quá trình phát triển của trẻ sơ sinh đến 1 tuổi trải qua nhiều cột mốc khó quên về kỹ năng vận động (ngẩng đầu, lật, trườn, bò, đi đứng, chạy nhảy), ngôn ngữ (bi bô, nói từ đơn, diễn giải ý bằng câu hoàn chỉnh), cảm xúc (buồn, vui, giận dữ,...) và nhận thức, cảm xúc.

Hãy tiếp tục đọc nội dung sau đây để nắm rõ thông tin từng giai đoạn phát triển cơ bản ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

1.1. Ngẩng đầu

Quá trình phát triển của trẻ sơ sinh thể hiện ở việc có thể ngẩng đầu lên khi nằm sấp nhưng giữ không quá lâu và không vững ở tuần đầu tiên ⁽⁵⁾. Sau đó vài tuần, trẻ tự nâng đầu lên cao, một góc 45 độ và nghiêng qua lại ⁽⁶⁾. Lúc này, cha mẹ hãy quan sát con sát sao để đảm bảo an toàn.

1.2. Phát ra âm thanh

Ở tuần cuối của tháng đầu tiên sau sinh, trẻ phát ra tiếng bi bô vui tai ^(5). Đến 7 - 9 tháng, bé nói được các từ đơn như ba, mẹ,... và hiểu, thực hiện theo các yêu cầu cơ bản của người lớn ⁽⁹⁾.

1.3. Ngồi

Bắt đầu từ tháng thứ 4, một số bé ngồi thẳng lưng được nhưng cần có sự hỗ trợ ⁽¹³⁾. Đến tháng thứ 7 và 9, trẻ ngồi vững, người lớn không phải giúp sức. Đặc biệt, một số bé dễ dàng đổi tư thế nằm sang ngồi thuần thục, không bị té ngã ^{(9, 10)}.

Tìm hiểu: Bé 4 tháng đã bế ngồi hay tập ngồi được không?

1.4. Trườn, bò

Cùng thời điểm 7 - 9 tháng, trẻ biết chống hai tay kết hợp dịch chuyển hai chân giúp cơ thể tiến về phía trước hoặc lùi lại phía sau. Hơn nữa, một số bé bò quanh để khám phá đồ vật ⁽¹⁰⁾. Cha mẹ chú ý thêm có trẻ “trốn bò” và chuyển sang đi đứng là hoàn toàn bình thường nếu con khỏe mạnh, ăn ngon, ngủ ngon.

Xem thêm: Trẻ mấy tháng biết trườn? Cách giúp bé nhanh biết trườn

1.5. Đi đứng

Kể từ tháng thứ 9, trẻ học đứng chựng. Con thích vịn tay vào các đồ vật gần mình để đứng lên ⁽¹⁰⁾. Cho đến 12 tháng, bé tự đổi tư thế đứng rồi ngồi (hoặc ngược lại) thuần thục và từ từ bước từng bước đầu tiên ⁽¹¹⁾.

1.6. Phát triển thính giác

Một trong các mốc phát triển của trẻ sơ sinh quan trọng khác là phản xạ với âm thanh (ví dụ: giật mình khi nghe tiếng động lớn, phân biệt giọng người quen/người lạ,...). Thế nhưng nhìn chung, tất cả đều là phản ứng tự nhiên của cơ thể (phản xạ Moro) ^{(2, 3)}. Trong 1 - 3 tháng tiếp theo, bé nhận biết âm thanh quen thuộc và phản hồi bằng cách quay đầu ⁽³⁾.

1.7. Phát triển thị giác

Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (American Academy of Ophthalmology, AAO) cho biết trong tháng đầu đời, trẻ chỉ thấy các đồ vật gần mình và không phân biệt được màu sắc ⁽¹⁴⁾. Bắt đầu sang tháng thứ 3, thị lực phát triển mạnh giúp bé nhận biết màu, nhìn thấy vật ở xa ⁽³⁾. Đến 4 - 6 tháng tuổi, trẻ phân biệt đầy đủ các màu cơ bản ⁽⁸⁾.

1.8. Tập ăn thức ăn ngoài sữa

Trẻ nên ăn dặm thêm thực phẩm ngoài sữa từ tháng thứ 6 trở đi để bổ sung đủ năng lượng, dinh dưỡng. Mẹ lưu ý tuân thủ các nguyên tắc cho ăn dặm như từ ít đến nhiều, từ lỏng đến đặc, đủ bốn nhóm chất (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin - khoáng chất),... ⁽¹⁵⁾

Gợi ý: Thực đơn ăn dặm cho bé 6 tháng tăng cân

1.9. Mọc răng

Trẻ thường mọc chiếc răng sữa đầu tiên khoảng 6 - 9 tháng tuổi và hoàn thiện toàn bộ khi 2,5 - 3 tuổi. Một số bé mọc răng sớm hơn, tầm 4 tháng ⁽¹⁶⁾. Lúc này, cha mẹ hỗ trợ trẻ vệ sinh răng miệng cẩn thận để giảm đau, hạn chế viêm nhiễm.

1.10. Phát triển về khía cạnh cảm xúc, tình cảm

Những tháng đầu đời, bé thường bày tỏ cảm xúc bằng tiếng khóc (như đói bụng, tã ướt, nhiệt độ phòng quá lạnh hay quá nóng,...) ⁽³⁾. Ngoài ra, trẻ cười mỉm khi nghe âm quen thuộc từ người thân khi 2 - 3 tháng tuổi ⁽¹⁾. Kể từ tháng thứ 3 hoặc thứ 4 trở đi, bé biết tỏ thái độ với điều mình thích và không thích, đồng thời lo sợ người thân xa mình ⁽⁸⁾.

1.11. Phát triển nhận thức

Quá trình phát triển của trẻ sơ sinh thay đổi từ việc mọi phản ứng ở tháng đầu phản xạ tự nhiên cho đến khi tự nhận thức được ⁽²⁾. Điển hình, vào 1 - 3 tháng tuổi, bé nhận ra giọng nói của người thân và mỉm cười như một cách tương tác với người đối diện ⁽⁴⁾. Cho đến 7 - 9 tháng, nhận thức của bé phát triển rõ rệt khi có thể bắt chước âm thanh hoặc biểu cảm, phân biệt khuôn mặt người quen/người lạ,... ⁽¹⁰⁾.

Có thể bạn quan tâm: Điểm danh dấu hiệu trẻ biết nói sớm và cách hỗ trợ hiệu quả

2. Tổng quan các giai đoạn phát triển của trẻ 0 - 1 tuổi

Trong năm đầu đời, theo các trang thông tin bệnh viện (như Mayo Clinic, Johns Hopkins Medicine,...), trẻ trải qua nhiều giai đoạn phát triển quan trọng về thể chất, vận động, ngôn ngữ và cảm xúc. Mỗi tháng trôi qua đều đánh dấu một cột mốc đặc biệt phản ánh sự lớn lên nhanh chóng và kỳ diệu của bé. Cụ thể các giai đoạn phát triển của trẻ từ 0 - 1 tuổi đó là:

2.1. Chi tiết quá trình phát triển của trẻ sơ sinh theo từng tuần

Ở tháng đầu tiên sau khi sinh ra, trẻ không chỉ thay đổi về cân nặng hay chiều dài cơ thể, mà còn đạt được nhiều cột mốc phát triển về kỹ năng vận động, cảm xúc. Cụ thể, sự phát triển của trẻ sơ sinh theo từng tuần như sau:

- Tuần thứ 1:

• Trẻ có một số phản xạ bẩm sinh như tìm vú khi đói, giật mình nếu nghe tiếng động lớn,... ^{(2, 5)}

• Đầu và cổ của bé còn yếu nên chỉ ngẩng lên được trong vài giây khi đặt nằm sấp ⁽²⁾.

• Trẻ có thể tập trung nhìn vào một vật thể nào đó ở gần ⁽³⁾.

- Tuần thứ 2:

• Bé xuất hiện phản xạ cổ cứng (khi đầu quay sang phải, cánh tay phải duỗi ra và cánh tay trái co lên hoặc ngược lại) ^{(2, 3)}.

• Trẻ nắm chặt các ngón tay lại nếu có vật gì đó chạm vào giữa lòng bàn tay mình ⁽³⁾.

• Bé biết xoay đầu từ bên này sang bên kia khi nằm sấp ⁽²⁾.

- Tuần thứ 3:

• Bé có thể nhận biết một số hình học đơn giản (vuông, tròn, tam giác,...) ⁽⁶⁾.

• Trẻ giữ đầu ngẩng cao một góc 45 độ, lâu hơn so với 2 tuần trước khi đặt nằm sấp ⁽⁶⁾.

- Tuần thứ 4:

• Một số trẻ bắt đầu phát ra những âm thanh ê, a đáng yêu ⁽¹⁷⁾.

• Các cử động tay chân của bé trở nên dứt khoát hơn như quơ tay, đưa vào miệng,... ⁽²⁾

2.2. Giai đoạn 1: Sự phát triển của em bé 1 - 3 tháng

Trong các giai đoạn phát triển của trẻ 0 - 1 tuổi, 1 - 3 tháng là lúc cơ thể và hệ thần kinh làm quen với môi trường ngoài bụng mẹ. Lúc này, mẹ thấy nhiều thay đổi đáng yêu ở trẻ như:

• Bắt đầu biết cười và có thể mỉm cười đáp lại khi người lớn trò chuyện, cưng nựng.

• Khi nằm sấp, có thể nâng đầu và ngực ^{(3, 7)}.

• Thích lăn người qua lại hoặc về hướng có âm thanh, đồ vật màu sắc tươi sáng ⁽⁴⁾.

• Chăm chú quan sát các vật thể và có thể dõi theo chúng khi di chuyển.

• Biết cầm nắm đồ vật và thường đưa tay hoặc vật đó lên miệng để khám phá ⁽³⁾.

• Bắt đầu với tay để chạm vào hoặc lấy những món đồ bé yêu thích.

2.3. Giai đoạn 2: Sự phát triển của em bé từ 4 - 6 tháng

Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu học cách tương tác và khám phá môi trường xung quanh thông qua tay và giọng nói. Bé đã linh hoạt hơn trong vận động và giao tiếp. Một số kỹ năng nổi bật của trẻ gồm:

• Biết tự lật người, trườn đến nơi muốn đến.

• Có thể ngồi nếu được hỗ trợ ⁽⁸⁾.

• Bắt đầu phát ra những âm thanh gần giống lời nói, cười thành tiếng.

• Với lấy và cầm chặt đồ chơi trong tầm tay, chuyển đồ từ tay này sang tay kia ⁽⁸⁾.

2.4. Giai đoạn 3: Sự phát triển của em bé từ 7 - 9 tháng

Từ 7 đến 9 tháng tuổi, trẻ ngày càng năng động hơn khi có thể di chuyển để khám phá. Bé học cách tương tác tốt hơn với cha mẹ và đồ vật xung quanh. Những dấu hiệu phát triển rõ rệt gồm:

• Bò, trườn quanh nhà bằng tay và đầu gối.

• Ngồi vững mà không cần người hỗ trợ ⁽⁹⁾.

• Bắt chước âm thanh hoặc biểu cảm khuôn mặt ⁽¹⁰⁾.

• Bập bẹ các âm đơn như ‘ba’, ‘mẹ’.

• Thích thú khi vỗ tay, cười lớn, chơi ú òa hoặc tìm đồ vật bị giấu.

• Tập vịn vào đồ vật để đứng lên ⁽¹⁰⁾.

2.5. Giai đoạn 4: Sự phát triển của em bé từ 10 - 12 tháng

Trong những tháng cuối năm đầu đời, trẻ phát triển vượt bậc cả về thể chất lẫn nhận thức. Bé đã biết:

• Cầm nắm mọi đồ vật (dù lớn hay nhỏ) thành thạo bằng ngón cái và ngón trỏ ⁽¹⁷⁾.

• Tự đứng dậy rồi ngồi xuống mà không ngã, không cần đến sự trợ giúp từ người lớn ⁽¹¹⁾.

• Nói rõ một số từ đơn giản, bắt đầu ghép 2 - 3 từ.

• Chỉ tay vào vật mình thích, biết cách gây sự chú ý như kéo áo hoặc gọi cha mẹ.

• Bắt chước hành động quen thuộc như chải tóc, cầm điện thoại nói ‘alo’.

• Hiểu được một số từ chỉ đồ vật quen thuộc và thể hiện mong muốn bằng hành động.

3. Bảng tổng hợp chi tiết các giai đoạn phát triển của trẻ sơ sinh đến khi 1 tuổi

Để có góc nhìn toàn diện hơn về các giai đoạn phát triển của trẻ 0 - 1 tuổi, cha mẹ có thể xem qua bảng tổng hợp sau đây:

Xem thêm: Các mốc phát triển của trẻ sinh non 0-18 tháng tuổi mẹ cần biết

4. Lời khuyên dành cho cha mẹ khi chăm sóc bé trong năm đầu tiên

Sau khi nắm rõ các giai đoạn phát triển của trẻ sơ sinh đến 1 tuổi, cha mẹ nên cho con đầy đủ dưỡng chất cần thiết (chất đạm, chất béo, tinh bột, vitamin - khoáng chất) và ngủ đủ giấc trong không gian thoải mái, không khí trong lành, nhiệt độ thích hợp. Song song, phụ huynh dành nhiều thời gian trò chuyện, vui chơi với bé để hỗ trợ phát triển trí não, giác quan. Đặc biệt, cha mẹ nên đưa trẻ đi tiêm chủng theo lịch giúp tăng sức đề kháng hiệu quả.

4.1. Đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng cho con

Trong năm đầu tiên, sữa là nguồn cung cấp năng lượng, dinh dưỡng chính yếu giúp bé tăng trưởng thể chất và phát triển não bộ. Đặc biệt, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết uống sữa mẹ hoàn toàn có thể cứu sống hơn 820.000 trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm. Vì vậy, WHO và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) khuyến nghị trẻ nên được bú sữa mẹ hoàn toàn trong ít nhất 6 tháng đầu. Từ 6 tháng tuổi, mẹ cho con ăn dặm bổ sung để cung cấp thêm năng lượng và dưỡng chất, song sữa vẫn tiếp tục là nguồn dưỡng chất quan trọng ⁽¹⁵⁾.

Nếu mẹ không đủ sữa cho trẻ tiếp tục bú thì có thể chọn sữa công thức phù hợp, dễ tiêu hóa, giàu dưỡng chất. Qua đó giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và tránh tình trạng rối loạn tiêu hóa. Trong đó, sữa Glico ICREO với nguồn dinh dưỡng cân bằng sẽ đồng hành cùng mẹ chăm sóc dinh dưỡng cho bé trong năm đầu tiên.

Tham khảo: Bật mí 15 thực phẩm ăn dặm cho bé đủ chất và khỏe mạnh

Sữa Glico ICREO số 0 Balance Milk 800g (0-12 tháng)

Sữa Glico ICREO số 0 800g (Balance Milk) mang đến nguồn dinh dưỡng cân bằng, tốt cho tiêu hóa, dễ hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện khỏe mạnh. Mua ngay!

614,000VNĐ

Glico ICREO Balance Milk như da kề da cho bé êm bụng, khỏe sức từ ngày đầu tiên Da kề da (hay phương pháp Kangaroo) là khoảnh khắc da thịt trẻ tiếp xúc trực tiếp cơ thể mẹ lần đầu tiên sau sinh để tận hưởng nguồn lợi khuẩn tự nhiên (đặc biệt là Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp), cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Qua đó, trẻ cải thiện khả năng tiêu hóa, hấp thu và tăng cường đề kháng (27).  Lợi ích phương pháp này được phát hiện lần đầu vào năm 1979, sau đó ứng dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia có nền y học tiên tiến suốt gần 5 thập kỷ vừa qua. Cho đến 2003, da kề da trở thành tiêu chuẩn chăm sóc trẻ sơ sinh toàn cầu mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO - World Health Organization) khuyến nghị (18). Còn tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng liên tục khuyến khích triển khai phương pháp này từ năm 2014 nhằm tăng lợi ích sức khỏe cho cả mẹ và bé sau sinh (19). Vì ở các nước phát triển tỷ lệ da kề da lên đến 90%, trong khi Việt Nam chỉ từ 39% (20). Minh chứng rõ nét cho tác dụng tuyệt vời của da kề da, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đánh giá 46 nghiên cứu quốc tế và nhận thấy khả năng cứu sống đến 150.000 trẻ sơ sinh/năm, giảm đến 65% tỷ lệ tử vong ở trẻ nhẹ cân nếu thực hiện phương pháp này ngày sau sinh (21). Mang mong muốn tiếp nối lợi ích da kề da và thấu hiểu cơ thể của trẻ trong năm đầu tiên vô cùng non nớt, Glico ICREO mang đến Balance Milk (cho bé từ 0 - 12 tháng) nổi bật với nguồn dinh dưỡng cân bằng, vừa vặn với nhu cầu của con. Theo đó, dinh dưỡng cân bằng cũng chính là yếu tố cốt lõi của sữa Glico ICREO trong việc duy trì những lợi ích quý giá của da kề da đó là hỗ trợ bé tiêu hóa khỏe và đề kháng vững vàng. Glico ICREO Balance Milk chứa 5 loại Nucleotides tăng độ cao lớp nhung mao, thúc đẩy ruột hoàn thiện, tăng khả năng hấp thu và bảo vệ trẻ khỏi vi khuẩn gây bệnh từ bên trong. Cùng beta-carotene (tiền vitamin A) có trong sữa non giúp đề kháng của trẻ vững vàng.  Axit palmitic liên kết ở vị trí beta (OPO) có trong Glico ICREO đã được kiểm chứng lâm sàng là có tác dụng tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và nhẹ bụng, không gây táo bón, tạo điều kiện cho bé hấp thu trọn vẹn dưỡng chất. Đi cùng là chất xơ GOS giúp thúc đẩy sự sinh trưởng đáng kể của khuẩn Bifidus và khuẩn axit lactic trong đường ruột, từ đó tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa.  Bên cạnh đó, Balance Milk là sản phẩm duy nhất trên thị trường có dầu hạt tía tô xanh Nhật Bản chứa axit Alpha-linolenic, có thể chuyển hóa thành DHA khi đi vào cơ thể, cần thiết cho quá trình phát triển não bộ và thị lực của trẻ. Thành phần này tạo hương vị thơm ngon cho sản phẩm để trẻ dễ làm quen. Đồng thời, sản phẩm ứng dụng công nghệ khử muối độc quyền giúp bảo vệ thận non của trẻ, hạn chế mất nước hoặc phát sốt vào mùa nắng nóng. Đặc biệt, sữa có vị thanh nhạt vì chỉ chứa đường lactose tự nhiên với độ đường 10,3%. >> Mẹ chọn Glico ICREO bởi hiểu rằng, một cơ thể khỏe mạnh là bước đệm vững chắc cho mọi cột mốc phát triển. Để đặt hàng hoặc tham khảo thêm thông tin chi tiết của sản phẩm, cha mẹ có thể xem tại website của Glico ICREO nhé!

4.2. Dành nhiều thời gian để vui chơi, trò chuyện cùng con

Cha mẹ nên tương tác với con mỗi ngày bằng cách chơi đùa, đọc sách hoặc trò chuyện để kích thích khả năng ngôn ngữ, cảm xúc và nhận thức. Chẳng hạn, với hoạt động đơn giản như chơi trò ú òa, gọi tên bé hoặc lặp lại âm thanh con phát ra tạo sự kết nối gần gũi giữa cha mẹ và con ⁽²²⁾.

Tìm hiểu: Giai đoạn vàng cho trẻ tập nói và cách dạy trẻ tập nói nhanh

4.3. Không lay, lắc mạnh trẻ

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), lay hay lắc mạnh bé dù là trong lúc chơi hay do dỗ dành, đều có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ xương, não bộ và hệ thần kinh của trẻ nhỏ ^(22). Vì vậy, cha mẹ cần nâng niu và nhẹ nhàng trong từng hành động, đặc biệt khi bế hoặc ru bé.

4.4. Đảm bảo nhiệt độ phòng ngủ của trẻ

Phòng ngủ của bé nên duy trì mức nhiệt độ ổn định, khoảng 25 - 28°C, để con cảm thấy dễ chịu và ngủ ngon giấc. Cha mẹ tránh để bé nằm nơi gió lùa hoặc quá kín, gây ngột ngạt. Ngoài ra, sử dụng quạt hoặc điều hòa cần đảm bảo hướng gió không thổi trực tiếp vào trẻ ⁽²⁴⁾.

4.5. Hạn chế bụi bẩn, khói bụi ô nhiễm ở nơi trẻ sống

Không gian sống sạch sẽ, thông thoáng, ít khói bụi giảm nguy cơ trẻ mắc các bệnh đường hô hấp. Do đó, cha mẹ nên thường xuyên vệ sinh phòng ngủ, giặt giũ khăn, chăn, đồ chơi của bé và tránh hút thuốc hoặc sử dụng các chất có mùi nồng trong nhà.

4.6. Cho trẻ đi tiêm phòng theo khuyến nghị của bác sĩ

Tiêm phòng đúng lịch và đầy đủ các loại vacxin theo khuyến nghị của Bộ Y tế là cách giúp tăng cường miễn dịch cũng như bảo vệ trẻ khỏi nhiều bệnh lý nguy hiểm. Trong năm đầu, trẻ cần được tiêm một số loại vắc-xin thiết yếu như viêm gan B, bạch hầu, ho gà, uốn ván,... ⁽²²⁾

4.7. Hỗ trợ trẻ vệ sinh cơ thể sạch sẽ hàng ngày

Trẻ sơ sinh đến 1 tuổi chưa thể tự chăm sóc bản thân tốt. Cha mẹ hãy hỗ trợ con tắm rửa, chải răng, rửa mặt, cắt móng tay/chân,... để thấy thoải mái, bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại. Đồng thời, phụ huynh giặt sạch chăn, màn của bé hàng tuần giúp con ngủ ngon giấc, giảm nguy cơ bị mẩn ngứa (23).

5. Câu hỏi thường gặp

Trong quá trình tìm hiểu về các giai đoạn phát triển của trẻ 0 - 1 tuổi, nhiều cha mẹ còn có những băn khoăn như:

5.1. Vì sao trẻ sơ sinh khóc thét từng cơn?

Trẻ sơ sinh khóc thét từng cơn có thể do vấn đề về tiêu hóa, bé bị đau hoặc khó chịu, dị ứng với thực phẩm trong sữa mẹ, bị đau bụng co thắt hoặc liên quan đến bệnh lý (sốt, viêm tai giữa,...). Cha mẹ nên chú ý theo dõi và đưa trẻ đến bác sĩ khi thấy có dấu hiệu bất thường.

5.2 Rốn của trẻ sơ sinh bao lâu thì rụng?

Rốn của trẻ sẽ rụng trong 1 - 3 tuần sau khi sinh ⁽²⁶⁾. Lúc này mẹ vẫn cần vệ sinh rốn của trẻ sơ sinh sau khi đã rụng bằng cách dùng tăm bông vô trùng thấm một ít nước muối sinh lý (NaCl 0,9%), tiếp đến lau từ chân rốn rồi lan rộng ra vùng da xung quanh.

5.3. Khi nào trẻ nhận ra mẹ?

Bé có thể nhận ra mẹ khi tròn 3 tháng tuổi, vì lúc này não bộ của con đã phát triển đến một giai đoạn nhất định ⁽²⁵⁾. Đồng thời, giai đoạn này bé biết cách gây sự chú ý của mẹ bằng nụ cười.

5.4. Trẻ 5 tháng ăn dặm được chưa?

Trẻ 5 tháng tuổi chưa được ăn dặm bởi vì thời điểm này hệ tiêu hóa của con vẫn còn non nớt ⁽¹⁵⁾. Nhưng nếu trường hợp bất khả kháng cần cho bé ăn thì mẹ cần đảm bảo thực đơn ăn dặm của trẻ 5 tháng đủ dưỡng chất và bắt đầu từ món bột/ cháo loãng, nhạt.

Có thể thấy, các mốc phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đều đáng nhớ và ý nghĩa. Hy vọng qua bài viết này, cha mẹ sẽ có thêm thông tin hữu ích về các giai đoạn phát triển của trẻ sơ sinh đến 1 tuổi, để chăm sóc con yêu một cách tốt nhất trong từng cột mốc phát triển.

Tài liệu tham khảo:

1. CDC. Milestones by 2 Months | https://www.cdc.gov/act-early/milestones/2-months.html (đã truy cập 15 04 2026).

2. Children's Hospital of Orange County. Newborn Development: 0-1 month | https://choc.org/ages-stages/newborn (đã truy cập 15 04 2026).

3. Mayo Clinic. Infant development: Birth to 3 months | https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/infant-development/art-20048012 (đã truy cập 15 04 2026).

4. Children's Hospital of Orange County. 1-3 Months Old Baby Development | https://choc.org/ages-stages/1-to-3-months (đã truy cập 15 04 2026).

5. What To Expect. Newborn and 1-Week-Old Baby | https://www.whattoexpect.com/first-year/month-by-month/week-1.aspx (đã truy cập 15 04 2026).

6. What To Expect. 3-Week-Old Baby | https://www.whattoexpect.com/first-year/month-by-month/week-3.aspx (đã truy cập 15 04 2026).

7. Johns Hopkins Medicine. The Growing Child: 1 to 3 Months | https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-growing-child-1-to-3-months (đã truy cập 15 04 2026).

8. Johns Hopkins Medicine. The Growing Child: 4 to 6 Months | https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-growing-child-4-to-6-months (đã truy cập 15 04 2026).

9. Johns Hopkins Medicine. The Growing Child: 7 to 9 Months | https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-growing-child-7-to-9-months (đã truy cập 15 04 2026).

10. Mayo Clinic. Infant development: Milestones from 7 to 9 months | https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/infant-development/art-20047086 (đã truy cập 15 04 2026).

11. Mayo Clinic. Infant development: Milestones from 10 to 12 months | https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/infant-development/art-20047380 (đã truy cập 15 04 2026).

13. What To Expect. 4-Month-Old Baby | https://www.whattoexpect.com/first-year/month-by-month/month-4.aspx (đã truy cập 15 04 2026)

14. American Academy Of Ophthalmology. Vision Development: Newborn to 12 Months | https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/baby-vision-development-first-year (đã truy cập 15 04 2026).

15. WHO. Infant and young child feeding | https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding (đã truy cập 15 04 2026).

16. Mouth Healthy. Baby Teeth | https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/baby-teeth (đã truy cập 15 04 2026).

17. BabyCenter. Your 4-week-old | https://www.babycenter.com/baby/month-by-month/your-4-week-old\_1134 (đã truy cập 15 04 2026).

18. Children's Hospital of Orange County. Developmental Milestones: 10 to 12 Month Baby | https://choc.org/ages-stages/10-to-12-months (đã truy cập 15 04 2026).

19. Báo Khoa học Phổ thông. Lợi ích của da kề da cho trẻ khởi đầu khỏe mạnh | https://khoahocphothong.vn/loi-ich-cua-da-ke-da-cho-tre-khoi-dau-khoe-manh-259114.html (đã truy cập 15 04 2026).

20. Báo Dân trí. Giảm 50% tỷ lệ trẻ sơ sinh phải dùng kháng sinh nhờ chăm sóc da kề da, bú mẹ hoàn toàn | https://dantri.com.vn/suc-khoe/giam-50-ty-le-tre-so-sinh-phai-dung-khang-sinh-nho-cham-soc-da-ke-da-bu-me-hoan-toan-20191003161936571.htm (đã truy cập 15 04 2026).

21. WHO. Kangaroo mother care started immediately after birth critical for saving lives, new research shows | https://www.who.int/news/item/26-05-2021-kangaroo-mother-care-started-immediately-after-birth-critical-for-saving-lives-new-research-shows (đã truy cập 15 04 2026).

22. CDC. Positive Parenting Tips: Infants (0 - 1 years) | https://www.cdc.gov/child-development/positive-parenting-tips/infants.html (đã truy cập 15 04 2026).

23. NHS. Washing and bathing your baby | https://www.nhs.uk/baby/caring-for-a-newborn/washing-and-bathing-your-baby (đã truy cập 15 04 2026).

24. Bệnh viện Từ Dũ. Trẻ sơ sinh nằm phòng máy lạnh được không? | https://tudu.com.vn/vn/y-hoc-thuong-thuc/suc-khoe-phu-nu/lam-me-an-toan/cham-soc-tre-so-sinh/tre-so-sinh-nam-phong-may-lanh-duoc-khong (đã truy cập 15 04 2026).

25. Parents. When Do Babies Start Recognizing Faces? Key Milestones in Your Baby's First Year | https://www.parents.com/when-babies-recognize-parents-5218236 (đã truy cập 15 04 2026).

26. Mayo Clinic. Umbilical cord care: Do's and don'ts for parents | https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/umbilical-cord/art-20048250 (đã truy cập 15 04 2026).

27. UNICEF. Skin-to-skin contact is a key part of the UNICEF UK Baby Friendly Initiative standards. It helps babies adjust to life outside the womb and supports mothers to initiate breastfeeding and develop close, loving relationships with their baby | https://www.unicef.org.uk/babyfriendly/baby-friendly-resources/implementing-standards-resources/skin-to-skin-contact (đã truy cập 15 04 2026).